فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

446

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

الرَّوَاح - [ روح ] : مص ، آغاز شب ، سرشب . اين واژه در مقابل ( الصباح ) است به معناى بامداد ، خورسندى و شادمانى . الرَّوَاحة - [ روح ] : راحت ، شادمانى كه در انسان پديد آيد . الرُّوَادَة - [ رود ] : مترادف ( الرَّادة ) است . الرَّوَادِف - [ ردف ] : ناتوانان ، قوم عقب افتاده يا پس افتاده . الرَّوَازح - [ رزح ] : « إبلٌ رَوَازِح » : شتران ناتوان و از كار افتاده . الرَّوَاسِب - [ رسب ] ( ط ا ) : مواد رسوبى كه آبهاى روان در زمينهاى گود بر جاى گذارند و نيز بر آنها ( الرُّسُوبِيّات و المَوادّ الرُّسُوبِيَة ) اطلاق مىشود . الرَّوَاسِي - [ رسو ] : كوههاى ثابت و استوار . الرَّوَاسِيم - [ رسم ] : نام كتابهائى است كه در زمان جاهليت وجود داشته است . الرَّوَاعِف - [ رعف ] : نيزه‌ها . الرَّوَاعِي - [ رعي ] : « رَوَاعي الشيْبِ » : آغاز و اوايل پيرى . الرَّوَاغ - [ روغ ] : مكر و حيله . الرَّوَّاغ - [ روغ ] : آنكه بسيار حيله و مكر داشته باشد ، روباه ؛ « هو ثلعبٌ رَوّاغٌ » : او روباه مكارى است ؛ « هُم ثعالبُ رَوَّاغَة » : آنها روباهان مكارند . الرُّوَاق - ج أَرْوِقة و رُوَاقَات و رُوق [ روق ] ( ب ) : سقف جلوى خانه ، الرَّوَاق - ج أرْوِقه و رِوَاقَات و رُوق ( ب ) رواق خانه ؛ « رِواقُ العينِ » : ابروى چشم ؛ « رِواقُ الليلِ » : سر آغاز شب ؛ « رِواق السلامة » ( ا ع ) : اخذ روش و تدابير نظامى براى دفاع از كاروانهاى ارتش و حمايت آنها . الرَّوَامِس - [ رمس ] : پرندگانى كه در شب پرواز مىكنند ، بادهاى سختى كه آثار خانه‌ها را از برانگيختن خاك مىپوشانند . الرِّوَاية - ج رِوَايَات [ روي ] : مص داستان ، قصّه ، نمايشنامه ؛ « رِوايَةٌ مَسْرَحِيَّة » و « رِوَايةٌ سِينَمَائيَّة » و « رِوَايةٌ هزليَّة » : داستان نمايشى يا سينمائى يا فكاهى . رَوَّأَ - تَرْوِيئاً و تَرْوِئَةً [ روأ ] في الأَمرِ : در آن كار تأمّل كرد و انديشيد . رَوَّبَ - تَرْوِيباً [ روب ] اللَّبنَ : شير را ماست كرد . الرَّوْب - [ روب ] : شير سفت و غليظ . الرَّوْبَى - [ روب ] : آنها كه از فرط راه خسته شده و به خواب سنگين رفته‌اند ، « قومٌ رَوْبَى » : قومى كه ماست نوشيده و مست شده‌اند ، گروهى سست نفس . الرَّوْبَان - واحد ( الرَّوبَى ) است . الرُّوبَة - [ روب ] : مايه‌ى ماست كه در شير نهند تا ماست شود ، بازمانده‌ى شير سرگردانى و تنبلى از بسيار نوشيدن شير ، قوام زندگى ، نيازمندى ، بينوائى ، - مِنَ اللَّحْمِ : يك پاره گوشت ، - من الليل : پاسى از شب . الرَّوْبَة - [ روب ] : مايه‌ى ماست كه در شير آميزند تا ماست شود ، بقيه‌ى شير . الرَّوْبَعَة - [ ربع ] ( طب ) : گونه‌اى بيمارى است كه در شتر بچگان پديد آيد . الرُّوبِيَان - ( ح ) : گونه‌اى خرچنگ دريائى است كه نام ديگر آن ( القُرَيْدِس ) است . الرُّوبِينِيَّة - ( ن ) : درخت اقاقيا . الرُّوتَابَاغَا - ( ن ) : مترادف ( الرُّتْباغا ) است به معناى شلغم بيابانى . الرَّوْث - ج أَرْوَاث [ روث ] : پشگل اسب يا سرگين هر ستور سم دارى . رَوَّجَ - تَرْوِيجاً [ روج ] الشيءَ و بهِ : در آن چيز تعجيل كرد ، - السِّلْعَةَ و الدراهمَ : كالا يا درهمها را متداول كرد ، - فلانٌ كلامَهُ : فلانى سخن خود را با آب و تاب گفت ولى مفهوم نشد ، - الرجُلُ : آن مرد شتاب كرد . اين تعبير اخير در زبان متداول رايج است . الرَّوْجَة - [ روج ] : شتاب ، عجله . رَوحَ - - رَوَحاً [ روح ] : آن چيز را فراخ يا گشاد شد . رَوَّحَ - تَرْوِيحاً القومَ : بهنگام شب نزد آن قوم رفت ، - الإبِل : شتران را به استراحتگاه برد ، - الدهنَ : روغن را خوشبو كرد ، - قلبَهُ : دل او را شادمان كرد ، - الرَّجُلَ : آن مرد را راحت و شادمان كرد ، - عن النَّفْسِ : به استراحت پرداخت ، - عليهِ بِالمِرْوَحة : با بادزن دستى ويرا باد زد ، - بِالجَمَاعةِ : با جماعت نماز تراويح خواند ، - الإنَاءُ : كاسه لبريز شد و از آن چيزى ريخت . اين تعبير در زبان متداول رايج است ، - الشيءَ : آن چيز را ضايع و تلف كرد . اين تعبير نيز در زبان متداول رايج است ، تِ المرأةُ : آن زن بچه‌ى خود را ناتمام افكند . اين تعبير نيز در زبان متداول رايج است . الرُّوح - ج أَرْوَاح [ روح ] : روان ، روح ، نفس ، وحي ، فرمان خدا ، فرشته ؛ « الرُّوح الأَعْظم » : خداوند ؛ « الرُّوح القُدس » : اقنوم سوم از اقانيم الهى كه ويژه‌ى مذهب مسيحيان است ؛ « هو خَفِيفٌ الرُّوح » : او سبكبال و خوش قلب است ؛ « طويلُ الرُّوح » : بردبار ، شكيبا . اين تعبير در زبان متداول رايج است ؛ « رُوحُ الكلامِ » : فحواى سخن . اين تعبير در زبان متداول رايج است . الرَّوْح - [ روح ] : شادمانى ، راحت ، رحمت ، عدالت ، يارى كردن ، نسيم باد ؛ « يومٌ رَوْحٌ » : روزى خوش ؛ « ليلةٌ رَوْحَةٌ » : شبى خوش . الرَّوَح - [ روح ] : فراخى ، گشادى ميان دو پا . الرُّوحَانيّ - منسوب به ( الروح ) است . الرُّوحَانِيَّة - عقيده‌ى مذهبى كسانى است كه نفس را غير از ماده ميدانند . الرَّوْحَاء - [ روح ] : مؤنث ( الأَروَح ) است . الرَّوْحة - ج رَوْحَات [ روح ] : اسم مرّه از ( راحَ ) است . الرُّوحِيّ - ويژه‌ى رُوح يا نفس است ، غير مادى ، آنچه كه ويژه‌ى دين يا كليسا باشد ؛ « السُّلطةُ الرُّوحِيَّة » : حكومت مذهبى ؛ « المَشرُوبَاتُ الرُّوحِية » : مشروبات الكلي . رَوَّدَ - تَرْويداً [ رود ] هُ : او را به ملايمت و آهستگى واداشت .