« دَمِيمُ الخِلْقة » : بدريخت و بدهيكل . الدَّمِيمَة - ج دَمَائِم : مؤنث ( الدَّميم ) است . دَنَّ - - دَنّاً [ دنّ ] الذبابُ : مگس صدا كرد ، - دَنيناً الرجُلُ : آن مرد نغمه و زمزمه كرد ، سخن گفت كه مفهوم نشد . الدَّنّ - ج دِنَان : خمرهء بزرگ . دَنَا - يَدْنُو دُنُوّاً و دَنَاوَةً [ دنو ] للشيء و منهُ و اليهِ : به آن چيز نزديك شد ، - بهِ مِن كَذا : او را به آن چيز نزديك كرد . دَنَّى - تَدْنِيَةً [ دنو ] هُ : او را نزديك كرد ، - في الأُمور : كارهاى كوچك و بزرگ را دنبال كرد . الدَّنَاءَة - [ دنأ ] : بيچارگى و خسيسى و مذلَّت . الدَّنَاوَة - [ دنو ] : مص ، نزديكى و خويشاوندى . دَنَأَ - - دُنُوءَةً و دَنَاءَةً [ دنأ ] : ذليل و خسيس شد . دَنَّأَ - تَدْنِئَةً [ دنأ ] هُ : او را پست و خوار كرد . دَنئَ - - دَنَأَ [ دنأ ] الرجُلُ : آن مرد دست خود را بر سينه نهاد . دَنُؤَ - - دُنُوءَةً و دَنَاءَةً [ دنأ ] : مترادف ( دَنَأَ ) است . الدَّنْأَى - مؤنث ( الأَدْنَأ ) است . الدَّنْج - چركى موم يا شمع . دَنْدَلَ - دَنْدَلَةً هُ : آن چيز را آويخت تا آويخته شد . اين تعبير در زبان روز متداول است . دَنْدَنَ - دَنْدَنَةً [ دندن ] الذبابُ : مگس صدا كرد و طنين انداخت ، - الرجُلُ : آن مرد نغمه و زمزمه كرد ولى سخنى از او مفهوم نشد ، - حولَ الماءِ : در پيرامون آب گشت ، - الرجُلُ : آن مرد بسيار گِله كرد . اين تعبير در زبان روز متداول است . دَنَّرَ - تَدْنِيراً [ دنر ] : الدينارَ : دينار ضرب كرد ، - الوَجهُ : چهره نورانى شد و مانند دينار درخشيد . دُنِّرَ - دينارهاى او بسيار شد . دَنِسَ - - دَنَساً و دَنَاسَةً عِرْضُهُ أو ثوبُه أو خُلْقُهُ : آبرو يا جامه يا اخلاق او آلوده به بدى يا عيب و نقص شد . دَنَّسَ - تَدْنِيساً هُ : او را بد و ناپسند كرد ، آن را چرك كرد . الدَّنَس - مص ، - ج أَدناس : چركى ؛ « الحَبَل بِلا دَنَس » : اشاره به مريم عذراء مادر حضرت مسيح است . الدَّنِس - ج أَدْنَاس و مَدَانِيس : آنكه آبروى او لكه‌دار يا جامه‌ى او چرك يا اخلاق او ناپسنديده باشد . دَنِفَ - - دَنَفاً المريضُ : بيمارى مريض سخت و نزديك به مرگ شد ، - تِ الشمسُ : خورشيد بسوى غروب رفت و زرد رنگ شد ، - الأمرُ : آن كار نزديك شد . الدَّنَف - مص ، بيمارى سنگين و هميشگى . الدَّنِف - ج أَدْنَاف : آنكه بيمارى وى را رها نكند . الدَّنِفَة - ج دَنِفَات : مؤنث ( الدَّنِف ) است . دَنِقَ - - دَنَقاً و دَنِيقاً : از سختى سرما مرد ، - عندَ فُلانة : آن زن دل او را ربود و دلباخته‌ى او شد . دَنَّقَ - تَدْنِيقاً : از سرما مرد . دَنْكَزَ - دَنْكَزَةً الرجُلُ : سر خود را تكان داد و از فرط شرم و جز آن بسوى زمين فروافكند . اين واژه در زبان روز متداول است . الدُّنُوّ - [ دنو ] : نزديكى . دَنيَ - يَدْنَى دَنًا و دَنَايَةً [ دنو ] : ناتوان و فرسوده شد . الدَّنِيُّ - ج أَدْنِيَاء [ دنو ] : ناتوان و فرسوده . الدُّنْيا - [ دنو ] : مؤنث ( الأَدْنَى ) است ، - ج دُنًى : زندگى كنونى ، اين واژه متناقض ( الآخرة ) است ؛ « أقام الدُّنْيا وَاقْعَدَها » : زمين و زمان و همه چيز را جنبانيد . الدُّنْيَاويّ - نسبت به ( الدنْيا ) است . الدَّنيء - ج أَدْنَاء و دُنَئَاء [ دنأ ] : خوار و ذليل و خسيس . الدَّنِيئَة - [ دنأ ] : مؤنث ( الدَّنِيء ) است ، نقيصه و كمبود . الدَّنِّيَّة - [ دنّ ] : كلاه دراز ، قلنسوة كه بسان ( دَنّ ) مىباشد . الدَّنِيق - مص ، - ج دُنُق : مرد بخيل كه در كارها بخل ورزد . الدُّنْيَوِيّ - [ دنو ] : نسبت به ( الدنيا ) است . الدُّنْيِيّ - نسبت به ( الدنيا ) است . دَهَى - - دَهْياً [ دهي ] فلاناً : فلانى را به زيركى توصيف كرد ، از او عيبجوئى و انتقاد كرد ، بلائى به او رسانيد ، - - دَهْياً هُ : با نيريك به او حيله زد . دَهَّى - تَدْهِيَةً [ دهي ] فلاناً : مترادف ( دَهَاه ) است . الدَّهَاء - [ دهي ] : زيركى و هوشيارى ، نيرنگ و فريب . الدِّهَاق - من الكؤُوس : جامهاى پُر . الدِّهَان - رنگ آميزى ، روغنكارى ، پوست سرخ ، جاى ليز . الدَّهَّان - روغنگير ، روغن فروش . الدِّهَانة - فن رنگ آميزى با رنگهاى روغنى . الدَّهْجَة - كار بزرگى كه شايسته‌ى ديدن باشد . اين تعبير در زبان روز متداول است . دَهَرَ - - دَهْراً القومَ و بالقوم أمرُ مكروه : بر آن قوم پيشامد سختى وارد شد . الدَّهْر - ج أَدْهُر و دُهُور : مدت محدود ، روزگار دراز ، بلا ، چيره‌گى ، عادت ، پايان ؛ « الى آخر الدهْر » : تا پايان روزگار ؛ « الى دَهْرِ الداهِرين » : براى ابد و هميشه ؛ « دَهْرُ الإنسان » : زمانى كه انسان در آن زندگى مىكند و آن را ( العَصْر ) نيز گويند ؛ « بناتُ الدهْرِ » : سختيها ، آزمايشها ؛ « صروفُ الدهْرِ او تصاريف الدهْرِ » : گردش روزگار و حوادث آن . الدُّهْريّ - آنكه بسيار سالمند و پير شده باشد . الدَّهْرِيّ - مُلحِد كه مُنكِر وجود خدا و آفريدگار جهان باشد . الدَّهْرِيَّة - فرقه‌اى از كافران دهرى . دَهَس - - دَهْساً : با شدت لگد ماليد ؛ « دَهَسَتْهُ السيَّارةُ » : اتومبيل او را به سختى زير