فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

386

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

الدَّبِيغ - « جِلْدٌ دَبِيغٌ » : پوست دباغى شده . الدُّبَيْلَة - ( طب ) : مترادف ( الدَّبْلَة ) است . الدِّثَار - لباس زير و گرمكن كه در زمستان پوشند ، روى انداز آنكه بخوابد از قبيل ملافه و پتو و جز آنها . دَثَرَ - - دُثُوراً السيفَ : شمشير زنگ خورده شد ، - الرجُلُ : آن مرد پير و فرسوده شد ، - الثوبُ : جامه چرك شد ، - الشجَرُ : درخت برگ درآورد ، - الرسْمُ : آن اثر كهنه و محو شد . دَثّرَ - تَدْثيراً ه : او را هلاك و نابود كرد ، روى او را پوشانيد . الدَّثْر - مال بسيار . الدَّثَر - چركى ، پليدى . دَجَّ - - دَجِيجاً و دَجَجَاناً [ دجّ ] القومُ : آن قوم گردهم آمدند و سنگين به راه افتادند ، - البَيْتُ : سقف خانه قطور شد ، - دَجّاً السِّتْرَ : پرده يا پوشش را فرو افكند . دَجَا - - دَجْواً و دُجُوّاً [ دجو ] الليلُ : شب تاريك شد ، - الثوبُ : جامه فراخ شد . الدُّجَاج - [ دجّ ] ( ح ) : مترادف ( الدَّجاج ) است . الدَّجَاج - ج دُجُج [ دجّ ] ( ح ) : مرغ ، - الهِندِي : مرغ رومى كه در حجم بزرگتر از معمولى است . الدِّجَاج - [ دجّ ] ( ح ) : مترادف ( الدَّجَاج ) است . الدَّجَاجة - [ دجّ ] ( ح ) : واحد ( الدَّجَاج ) است ، زن يا عيال ، كلاف يا گُلِه‌ى نخ ؛ « دَجَاجَةُ الماءِ » : پرنده‌ايست بلند پاى كه در نزديكى آبها زندگى مىكند ؛ « دَجَاجَةُ الأرضِ » ( ح ) : پرنده‌ايست بلند پاى كه همواره شكار مىشود . الدُّجَاجِيّ - [ دجّ ] : فروشنده‌ى مرغ ؛ « اسْوَد دُجاجِيّ » : سياه و تاريك . الدَّجَال - سرگين يا زباله . الدَّجَّال - آب طلا ، - ج دَجَّالون و دَجَاجِلَة : دروغگو ، آنكه حق و باطل را درهم كند ؛ « المَسِيحُ الدَّجَّال » : دروغگوئى كه در آخر زمان پيدا شود ، دجّال . الدُّجَالة - روغن قِطران . الدَّجَّالَة - گروه انبوه همسفران كه از بسيارى روى زمين را پوشانند . الدُّجَة - ج دُجَات و دُجًى [ دجو ] : دگمه‌ى پيراهن . الدُّجَّة - [ دجّ ] : شدّت تاريكى . دَجَّجَ - تَدْجِيجاً [ دجّ ] تِ السماءُ : آسمان ابرى شد ، - هُ : آن را سخت تاريك كرد . الدُّجُج - [ دجّ ] : سختى و شدت تاريكى . دَجِرَ - - دَجَراً : سرگردان و مست شد . الدَّجِر - مست و سرگردان . الدَّجْرَان - ج دَجْرَى و دُجَارَى : مترادف ( الدَّجِر ) است . الدِّجْران - چوبهاى نصب شده براى سايبانى . الدِّجْرانة - واحد ( الدجْران ) است . دَجَلَ - - دَجْلًا : دروغ گفت ، - البَعيرَ : بر تن شتر قطران ماليد ، - بِالمكانِ : در آن مكان اقامت گزيد . دَجَّلَ - تَدْجِيلًا البعيرَ : شتر را قطران ماليد ، - الإنَاءَ : ظرف را آب طلا بر آن كشيد و مُطَلَّا كرد ، - الأَرْضَ : زمين را با ريختن كود اصلاح و آماده‌ى كشت كرد ، - الشيءَ : روى آن چيز را پوشانيد ، - بِالْمَكَانِ : در آن مكان ماند و اقامت كرد . دِجْلَة - رودخانه‌ى دجله در عراق ، اين اسم كاربرد مؤنث به اعتبار لفظ و كاربرد مذكر به اعتبار نهر را دارد و گاهى بر آن ( ال ) مىآيد و گفته مىشود ( الدِّجْلَة ) . دَجَنَ - - دَجْناً و دُجُوناً اليومُ : روز ابري و بارانى شد ، - اللَيلُ : شب تاريك شد ، - دُجُوناً بِالمكانِ : در آن مكان اقامت كرد ، - الحَمَامُ و غَيْرُهُ : كبوتر و جز آن در خانه‌ها الفت و خوى گرفتند . دَجَّنَ - تَدْجِيناً الحيوانَ : آن حيوان را اهلى كرد . الدَّجْن - ج دُجْن و دِجَان و دُجُون و أَدْجَان : ابر پر آب و سياه ، باران بسيار ؛ « ليلةُ دَجنٍ و ليْلَةٌ . دَجْنٌ « : شب پر باران كه بسيار ببارد . الدَّجْنَاء - « ليلة دَجْنَاء » : شب تاريك و سياه . الدُّجْنَة - ج دُجَن و دُجُنَات : تاريكى . الدجُنَّة - ج دُجُنَّات : تاريكى ، ابر پيچيده و پر آب و تاريك و سياه . الدَّجِنَّة - مترادف ( الدجُنَّة ) است . الدِّجِنَّة - مترادف ( الدُّجُنَّة ) است . الدَّجُوجِيّ - ج دَيَاجِيج [ دجّ ] : شب تاريك . الدَّجِيّ - [ دجو ] : « ليلٌ دَجِيّ » : شب تاريك . الدُّجْيَة - ج دُجًى [ دجو ] : تاريكى ، تاريكى كه با ابر همراه باشد ، كمينگاه شكارگر كه خود را از شكار پنهان كند . الدُّجَيْل - قطران . دَحَا - - دَحْواً [ دحو ] اللَّهُ الأرضَ : خداوند زمين را آفريد و گسترد ، - الحَجَرَ بِيَدِهِ : سنگ را با دست خود پرتاب كرد . دَحَى - - دَحْياً [ دحي ] الشيءَ : آن چيز را گسترد . الدُّحَّاس - ج دُحَّاسَات و دَحَاحِيس ( ح ) : مترادف ( الدحَّاس ) است . الدَّحَّاس - ج دَحَّاسَات و دَحَاحِيس ( ح ) : كرمى است زرد رنگ كه در زير خاك مىزيد . الدَّحَّال - شكارگرى كه در كمينگاهها شكار كند . دَحَرَ - - دَحْراً و دُحُوراً و مَدْحَرَةً هُ : او را راند ، دور كرد ، رد كرد . دَحْرَجَ - دَحْرَجَةً [ دحرج ] هُ : او را برگردانيد و به دور خود چرخ داد . الدُّحْرُوجَة - ج دَحَارِيج [ دحرج ] : فندق نارس كه سوسك سياه آن را بچرخاند . دَحَسَ - - دَحْساً بالشرّ : شر را بگونه‌ى ناشناخته به پا كرد ، - بينَ الْقَوم : ميان قوم را فساد انداخت ، - بِرجْلِهِ : با پاى خود آزمايش كرد ، - الشيءَ : آن چيز را پُر كرد . دَحِسَ - - دَحَساً تْ إصْبعُهُ : انگشت او متورم شد .