فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
347
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
، - ( ب ) : آنچه كه مانند قوس منحنى و خميده باشد ؛ « حَنِيَّةُ الكنيسةِ » ( ب ) : نيم گنبدى كه در كليسا بالاى هيكل قرار دارد . الحَنِيف - ج حُنَفَاء : آنكه دلبسته و پيرو دين اسلام است ، هر كس كه بر دين ابراهيم خليل بود ، يگانه و يكتا پرست ، مستقيم . الحَنِيفِيّ - ج أَحْنَاف و حَنَفِيَّة : پيروان مذهب ابو حنيفه ، پيشواى مذهب حنفي . الحَنِيفِيَّة - في الإسلام أو الدِّين : گرايش و بستگى به اسلام يا دين . الحَنِيق - ج حُنُق : خشمگين . الحَنِيك - ج حُنُك : آنكه تجربههاى روزگار وى را حكيم و آزموده نموده است . الحَنِين - [ حنّ ] : اشتياق ، علت مشتاق بودن به ميهن . حُو - صداى سرما زده . حَوْ - مترادف ( حُو ) است . حَوَى - - حَوَايَةً و حَيّاً [ حوي ] الشيءَ ؛ دارندهى آن چيز شد ، آن چيز را جمع آورى كرد . حَوَّى - تَحْوِيَةً [ حوي ] هُ : آن چيز را قبضه كرد ، تحويل گرفت . الحَوَاء - [ حوي ] : آواز ، صدا ، گرد آورندهى مارها . الحَوَاة - [ حوي ] : صدا ، صوت . الحُوَار - ج أَحْوِرَة و حِيران [ حور ] ( ح ) : بچهى شتر تا زمانيكه شير مىخورد . الحِوَار - [ حور ] : محادثه يا گفت و شنود ميان دو نفر يا بيشتر ، جِدال ، تبادل سخن ميان هنر پيشهگان بهنگام نمايش تآتر ، تبال سخن ميان هنر پيشهگان سينما بهنگام نمايش فيلم ، - ج احْوِرَة و حِيران ( ح ) : بچهى شتر تا زمانيكه شير مىخورد . الحُوَّارَى - [ حور ] : باريك و سفيد ، پودر سفيد كننده ، آنچه كه با آن چيزى را سفيد كنند . الحَوَارِيّ - [ حور ] : سفيد كنندهى جامهها ، نصيحت كننده ، حمايت كننده ، يارى كننده و گفته مىشود يارى كنندهى پيامبران ؛ « الحوارِيُّون » : ياران حضرت مسيح . الحَوَارِيَّة - ج حَوَارِيَّات : مؤنث ( الحوارِيّ ) است ، زن سفيد پوست و شهرنشين . الحَوَازّ - [ حزّ ] : « حَوَازُّ القلبِ » : آنچه از امور كه باعث رنج و ناراحتى قلب شود . الحَوَّاز - [ حوز ] : مبالغهى ( الحَائِز ) است . الحَوَاسّ - [ حسّ ] : جمع ( الحاسَّة ) است ؛ « الحَواسُّ الخَمْس » : حواس پنجگانه و عبارتند از شنوائى و بينائى و بويائى و چشائى و لَمس ؛ « مرَّت بالقوم حَوَاسُّ » : سالهاى سختى بر آن قوم گذشت . الحُوَاشَة - [ حوش ] : خويشاوندى ، كارى كه در آن شرم باشد . الحَوَاشِك - [ حشك ] : « الرِّياحُ الحَوَاشِك » : بادهائى كه جهت وزش آنها مختلف باشد . الحِوَاص - [ حوص ] : چوبى كه با آن چيزى دوزند . الحُوَّاط - [ حوط ] : « حُوَّاطُ الأمر » : قوام امر ، پايهى كار . الحَوَّاط - مبالغهى ( الحائط ) است ؛ « حَوّاط البَلْدة » : آنكه براى امور خارجى شهر مانند گرفتن خراج و ميهمان نوازى بيگانگان و مانند آن استخدام شده باشد . الحُوَاطَة - [ حوط ] : محوطهاى كه براى نگهدارى و انبار كردن غله و غذاى شهر ساخته مىشود ، و در زبان متداول به معناى وظيفهى ( الحَوّاط ) و دستمزد اوست . حَوَالَ - [ حول ] : « حَوَالَ الشيءِ أو الشخص » : اطراف چيزى يا شخصى . الحِوَال - [ حول ] : آنچه كه ميان دو چيز را فاصله اندازد . حَوَالَى - [ حول ] : « حَوَالَى الشيءِ أو الشخصِ » : اطراف چيزى يا شخصى . الحَوَالِب - [ حلب ] : رگهاى اطراف پستان ؛ « حوالبُ البِئرِ او العَين » : منابع آبى چاه يا چشمه . و همچنين است در « حَوالِبُ الأنف » . الحَوَالة - [ حول ] ( ت ) : حواله كردن و عبارت از انتقال بدهى از طرف بدهكار به بستانكار و گونههاى متعددى دارد كه در عرف تجارت بر آن ( چك ) اطلاق مىشود ؛ « الحَوَالةُ البريديَّة » : حوالهى پستى . الحَوَالِيّ - [ حول ] : مرد بسيار حيلهگر ، مرد دانا در ادارهى امور ، حيلهگر . الحَوَامِض - [ حمض ] : مترادف ( الحَمْضِيَّات ) است به معناى ترشيها . الحَوَامِل - [ حمل ] : پايها ، عصب كف پاى و بازو . الحَوَاني - [ حنو ] ( ع ا ) : بلندترين عضلهى بدن كه در هر طرف دو عضله است . الحُوب - [ حوب ] : گناه ، اندوه و ترس . الحَوْب - [ حوب ] : مترادف ( الحُوب ) است . الحَوْبَاء - [ حوب ] : مؤنث ( الأحْوَب ) است ، - ج حَوْبَاوات : نَفْس ، جان . الحُوبَة - [ حوب ] : گناه ، غم و اندوه ، مرد ناتوان . الحَوْبَة - [ حوب ] : گناه ، پدر و مادر ، خواهر و دختر ، خويشاوندان مادرى ، نيازمند ، وضع و حالت ؛ « باتَ بِحَوبَةِ سوءٍ » : شب را در حالتى بد بسر برد . الحُوت - ج حِيتان و أَحْوَات و حِوتَه [ حوت ] ( ح ) : ماهى بزرگ ، - ( فك ) : برجى است از برجهاى آسمان ؛ « حُوتُ سليمان » ( ح ) : مترادف ( السَّلْمون ) است . الحُوَّة - [ حوي ] : سياهى مايل به سبز يا سرخى مايل به سياه . الحَوْتَكَة - [ حتك ] : رفت و آمد پوچ و بىهدف . اين واژه در زبان متداول رايج است . حَوَّجَ - تَحْوِيجاً [ حوج ] بهِ عن الشيء : وى را از آن چيز بازداشت و منصرف نمود . الحَوْج - [ حوج ] : سلامتى ؛ « حوجاً لك » : سلامت باشى ، اين واژه منصوب است بنا بر مفعوليت به فعل محذوفى كه تقدير آن ( أَسْألُ حَوجاً لكَ ) است . الحَوْجَاء - [ حوج ] : حاجت و نيازمندى . حَوْجَلَ - حَوْجَلَةً [ حجل ] تِ العينُ : چشم