- الأَمرَ : در آن امر تصميم قطعى و بدون برگشت گرفت ، - اليَمينَ : سوگند خورد ، - بِالشيءِ : آن چيز را بسيار تأكيد كردَ ، - على الأَمرِ : بر آن امر تصميم گرفت ، - عَلَيه الشيءَ : آن چيز را بر او واجب كرد ، - الفِعْلَ : حرف آخر فعل را ساكن كرد ، حرف عِلَّهء آخر فعل را حذف كرد ، حرف نونِ عوض از رفع را در افعال خمسه از فعل مضارع حذف كرد ، - الحَرفَ : حرف آخر كلمه را ساكن كرد يعنى بدون اعراب خواند ، - النخلَةَ : ميزان خرماى درخت را تخمين زد . الجَزْم - مص ، - مِنَ الأَقْلام : قلم كه صاف تراشيده شده باشد . الجَزْمَة - چكمه ، كفش ساقِ بلند . اين واژه تركى است . الجَزُور - ج جُزُر و جَزُورات و جَزَائِر : شتر يا گوسفند كه براى ذبح آماده كنند . الجَزُوزَة - ج جُرُز من الغنم : گوسفندى كه براى ذبح كردن آماده شده باشد . الجَزُوع - مترادف ( الجَزِع ) است . الجَزُوف - من الحوامل : آبستنى كه زائيدنش دير شده باشد . الجُزَيْء - ج جُزَيئَات [ جزأ ] ذرّه . الجَزِيء - [ جزأ ] من الطعام : غذاى كافى و سير كننده . الجِزْيَة - ج جِزًى و جِزْيٌ و جِزَاءٌ [ جزي ] : جِزيه كه از اقليتهاى مذهبى گرفته مىشود ، خراج زمين . الجِزِّئِر - ذبح كنندهء حيوان . الجَزِيرَة - ج جَزَائِر و جُزُر و جُزْر : جزيره ، زمينى كه آب همهء اطراف آن را فرا گرفته باشد ؛ « شِبْهُ الجَزِيرةِ » : شبه جزيره ، زمينى كه به جُز يكطرف ساير جهات آن را آب گرفته باشد . الجَزِيز - [ جزّ ] : مترادف ( المَجْزُوز ) است . الجَزِيرَة - [ جزّ ] : گيسوى بُريده . الجَزِيعَة - ج جَزَائِع : گلهء گوسفند . الجَزِيل - ج أَجْزَال و جِزَال : بسيار ، بزرگ ، هر چيز بسيارى ؛ « شُكراً جَزيلًا » : سپاس فراوان ، - مِنَ الكَلام : سخن فصيح و بليغ . جَسَّ - - جَسّاً الأَرضَ : زمين را دَرنَورديد ، - هُ : به آن چيز دست ماليد تا آن را بشناسد ، - هُ بِعينِهِ : آن را تيز نگريست تا تشخيص دهد ، - نَبْضَهُ : نبض او را با دست گرفت تا ضربان قلب وى را تشخيص دهد ؛ « جَسَّ نَبْضَ الشيءِ » : آن چيز را آزمايش و امتحان كرد ، - الأخبارَ و الأُمور : از اخبار و كارها تَفحُّص و پيگيرى كرد . الجَسّ - مص ؛ « طَرِيُّ الجَسّ » : نرم و صاف ، تازه . الجُسَاد : دردِ دل ( شكم ) . الجِسَاد - ( ن ) : زعفران . الجَسَّار - پُر جُرأت و جسارت . الجَسَارَة - اقدام ، دست درازى و تعدّى كردن . الجَسَّاس - ج جَسَّاسُون : آنكه اخبار را جاسوسى كند و گزارش دهد ، جاسوس ، - ج جَسَّاسَات ( ف ) : جهاز فرستندهء امواج برقى يا گرفتن آن ، بيسيم . الجُسَام - تنومند و درشت هيكل . الجُسَامة - مؤنث ( الجُسَام ) است . جَسِدَ - - جَسَداً الدمُ بهِ : خون به آن چسبيد . جَسَّدَ - تَجْسِيداً هُ : آن چيز را با زعفران رنگ كرد . الجَسَد - ج أَجْسَاد : خون خشكيده ، جسم انسان ، - ( ن ) : زعفران ؛ « عيدُ الجَسَدِ أَو خميسُ الجَسَد » : اين عيد ويژهء كاتوليكهاى مسيحى است كه پنج روز پس از قُربانى مقدّس كه هشت روز بعد از عيد عُنصره مىباشد . الجَسِد - مترادف ( الجاسِد ) است . الجُسْدانيّ - منسوب به ( الجَسَد ) است . الجَسَدِيّ - منسوب به ( الجَسَد ) است . جَسَرَ - - جَسْراً : پُلى ساخت ، - المَفَازَةَ : همانگونه كه از روى پُل عبور مىكنند از بيابان گذشت ، - جَسَارَةً وَجُسُوراً على الأَمْر : به آن كار اقدام كرد ، - الرَّجُلُ : آن مَرد پُررويى كرد ، جُرأت كرد ، تعدّى كرد . جَسَّرَ - تَجْسِيراً هُ : او را تشويق و تشجيع كرد . الجَسْر - م جَسْرة من الرجال : مرد بلند قامت ، - مِنَ الإِبل : شتر درشت هيكل ، - ج جُسُور و أجْسُر : پُل . الجِسْر ( ج ) جُسُور و أَجْسُر : پُل يا آنچه كه از روى آن عبور كنند مانند پُل كه بر روى رودخانه نصب شود ، - ( ب ) : آنچه كه واسطهء اتصال بين دو ديوار است كه بر روى آن سقف را بنا كنند . اين وسيله از چوب يا آهن يا بتون ساخته مىشود ؛ « جِسْرٌ مُعَلَّق » : پُل هوايى ؛ « جِسْرٌ مُتَحَرِّك » : پُل موقّت كه مىتوان آن را جابه‌جا كرد ؛ « جِسْرٌ عائِمٌ » : پُلى است كه وسيلهء چند قايق كه در كنار هم قرار دهند رفت و آمد بر روى آن آسان مىشود . الجَسَرة - گستاخى و جُرأت و دليرى . جَسُمَ - - جَسَامَةً : بزرگ و تنومند شد . جَسَّمَ - تَجْسِيماً هُ : آن چيز را تنومند كرد ، - الأَمْرَ : در آن كار زياده روى كرد . الجِسْم - ج أَجْسَام و أَجْسُم و جُسُوم : بدن ، جَسد ، آنچه كه داراى طول و عرض و عمق باشد ، هيئت ؛ « الجِسْمُ القَضَائيّ » : هيئتِ قضائى ، - المُركَّب ( ك ) : بواژهء ( الاتحاد ) رجوع شود . الجُسُم - كارهاى بزرگ و سنگين . الجُسْمان - مترادف ( الجِسْم ) است . الجِسْمَانيّ - منسوب به ( الجِسْم ) است : « التَّأديبُ الجُسْمانيّ » : تنبيه بدنى . الجِسْمِيّ - منسوب به ( الجِسْم ) است . الجَسُور - ج جُسُر و جُسْر : قهرمان و دلير . الجَسِيد - خون خشكيده . الجَسِيس - ج أَجِسَّة : جاسوس ، مأمور مخفى الجَسيم - ج جِسَام : مرد تنومند و درشت اندام ، كار پُر خطر ، كار با اهميت . الجُسَيْم - ج جُسَيْمَات ( ف ) : ذرّه . الجَسِيمَة - مؤنث ( الجَسيم ) است . جَشَأَ - - جُشُوءاً و جُشْأ و جَشَأ تْ نفسُهُ : از فرط اندوه يا ترس حال او دگرگون و شوريده دل و آمادهء قى شد ، - البحرُ : دريا طوفانى شد ، - مِنَ المَكَان : از آن مكان خارج شد . جَشَّأَ - تَجْشِئَةً : آروغ زد . الجُشَاء - آروغ كه معمولا پس از خوردن