با آن فخر فروشى كند . اين واژه در زبان متداول رايج است . الجَخَّاف - بسيار متكبّر و فخر كننده . الجَخَّة - اسم است از ( جَخَّ ) . اين واژه در زبان متداول رايج است . جَخَفَ - - جَخْفاً و جَخَفاً و جَخِيفاً : بيش از آنچه كه دارد افتخار كرد . جَخِفَ - - جَخْفاً و جَخَفاً و جَخِيفاً : مترادف ( جَخَفَ ) است . الجَخِيف - مرد متكبر ، صداى درون شكم انسان ، ارتش انبوه و بسيار ، مطلق هر چيز بسيارى . جَدَّ - - جِدّاً : كوشش كرد ، - في الأَمر : در آن كار شتاب كرد ، تحقيق كرد ، اهتمام ورزيد ، - جَدّاً بِهِ الأَمرُ : آن امر براى او سخت شد ، - الشَّيءَ : آن چيز را بُريد ، - في أَعْيُنِ القوم : در چشمان آن قوم بزرگ جلوه كرد ، - جِدَّةً الثوبُ : آن جامه نوشد ، - جَدّاً : خوش شانس و اقبال شد ، - جَدَداً الثَّدي أو الضرْعُ : پستان خشكيده و بى شير شد . جُدَّ - خوش بخت شد ؛ « جُدِدْتَ يا فُلان » : فلانى تو خوشبخت شدى . الجُدّ - [ جدّ ] : محل بريدن چيزى ، كناره و لبهء هر چيزى ، كنار دريا ، شانس ، آنكه داراى بهترين شانسها است ، آبِ كم در گوشهء بيابان ، چاه پُر آب ، چاه كم آب . الجَدّ - مص ، پدر بزرگ چه از ناحيه‌ى پدر و چه از ناحيه‌ى مادر ، ج أَجْداد و جُدُود و جُدُودَة ، بخت يا شانس « عَثَرَ جَدُّهُ أو تَعِسَ جَدُّهُ » : بدبخت شد ، هر چيزى كه داشت از دست داد و نابود شد ، بَهره ، رزق و روزى ، كنار رودخانه ، الأَعْلَى : بزرگ خاندان . الجِدّ - مص ، كوشش ، اجتهاد . اين واژه ضد ( الْهَزْل ) است به معناى جدّى ، آنچه كه در آن مبالغه شود ؛ « عذابٌ جدٌّ » : عذاب بسيار سخت ، « فُلانٌ عالِمٌ جدُّ عالِم » : فلانى پُر دانش است ؛ « عَظيمٌ جِدّاً » : بسيار بزرگ و تنومند . در اين تعبير نصب كلمهء جِداً بنا بر مصدر بودن است ؛ « جِدُّ باهِظٍ » : چيز بسيار گران . جَدَا - - جَدْواً [ جدو ] عليه : به او عطا كرد ، - فُلاناً : از فلانى عطا خواست ، از او نيازى خواست كه برآورده شود . جدى - - جَدْياً [ جدي ] : عطا و كَرَم خواست . الجَدَا - [ جدو ] : بخشندگى و كَرَم ، باران بسيار و فراگير . الجُدَاء - [ جدو ] ( ع ح ) : حاصل ضرب . الجَدَاء - [ جدو ] : عَطا و كَرَم ، سود و منفعت ؛ « فلانٌ قليلٌ الجَدَاء عَنكَ » : فلانى از تو بى نياز نيست . الجَدَّاء - [ جدّ ] من النوق : ماده شترى كه پستانش خشك شده باشد ؛ « سَنَةٌ جَدَّاء » : سال خشك و بى بركت . الجُدَّاد - [ جدّ ] : هر چيزى كه در هم گِرِه خورده باشد مانند نخ يا شاخهء درخت . الجِدَار - ج جُدْر و جُدُر : ديوار ، - عِنْدَ العامّة : زمين اطراف خانه . اين واژه در زبان متداول رايج است . الجَدَارة - استحقاق ، واجد شرايط بودن . الجِدَال - دشمنى ؛ « لا جِدَالَ » : خلاف و دشمنى وجود ندارد . الجَدَّال - آنكه بسيار جَدَل و دشمنى كند . الجَدَالة - زمين ؛ « جَدَالَةُ الخَلْق » : سخن و مجادلهء خوب . جَدَبَ - - جَدْباً المكانُ : آن زمين به علت نيامدن باران خشك شد ، - فلاناً : از فلانى عيب جويى كرد . جَدُبَ - - جُدُوبَةً المكانُ : مترادف ( جَدَبَ ) است . الجَدْب - مص ، - ج جُدُوب : زمينى كه در آن گياه نباشد ، عيب ؛ « مكانٌ جَدْبٌ » : جاى خشك و بى گياه ؛ « أَرْضُون جَدْبٌ و أَرْضون جُدُوبٌ » : زمينهاى خشك و بى حاصل . الجَدْبَاء - من الأراضي : شوره زار ، جاى خشك و بى گياه ، - مِنَ النسَاء : زن أَبلَه و نادان . اين تعبير در زبان متداول رايج است . الجِدَة - [ وجد ] : مص ، توانگرى ، توانايى . الجُدَّة - ج جُدَد [ جدّ ] : علامت ، نشان ، راه و روش ؛ « رَكِبَ جُدَّةً الأمر أَو جَدَّةً مِن الأمر » : بر آن راه و روش اظهار نظر كرد . الجَدَّة - ج جَدَّات [ جدّ ] : مادر بزرگ چه از ناحيهء پدر يا مادر . الجِدَّة - [ جدّ ] : نو بودن چيزى ؛ « جِدَّةُ الثوب » : نو بودن جامه ، كنار رودخانه ، گردنبند سگ . الجَدَث - ج أجْدَاث و أجْدُث : قبر الجُدْجُدْ - ج جَدَاجِد ( ح ) : جيرجيرك نام ديگر آن ( صرَّار الليل ) است . الجَدْجَد - ج جَدَاجد : زمين سفت و هموار . جَدَحَ - - جَدْحاً السَّوِيقَ : آرد را با آب يا شير و مانند آن آميخت ؛ « جَدَحَ جُوَيْنٌ من سَويقِ غيره » : اين ضرب المثل براى كسى است كه از اموال مردم بذل و بخشش كند . جَدَّدَ - تَجْدِيداً الشيءَ : آن چيز را نو كرد ، آن چيز را زنده كرد ، به آن چيز نيرو و نشاط بخشيد ، - العَقْدَ : پيمان را از نو به معرض اجرا درآورد ، - البنَاءَ : ساختمان را ترميم و آراسته كرد . الجَدَد - ج أَجْداد [ جدّ ] : سرزمين سفت و هموار ؛ « مَن سلك الجَدَد أَمِنَ العثار » : آنكه زمين هموار را بپيمايد از رنج در امان است ، شِن و ريگِ ريز . جَدَرَ - - جَدْراً : بر بدن او آبله درآمد ، - هُ : او را شايسته كرد ، - الرَّجُلُ : آن مَرد پُشت ديوار پنهان شد ، - الجِدارَ : ديوار را ساخت ، - جَدَارَةً النبتُ أو الشجرُ : گياه و درخت جوانه زد همانند آبله . اين تعبير مجازى است . جَدُرَ - - جَدَارَةً بكذا : به چيزى شايسته و برازنده شد ، - النبتُ أو الشجرُ : گياه يا درخت جوانه زد . جُدِرَ - در او بيمارى آبله پديد آمد . جَدَّرَ - تَجْدِيراً الحائطَ : ديوار را ساخت و بنا كرد . جُدِّرَ - مترادف ( جُدِرَ ) است . الجَدْر - ج جُدْران : ديوار ، - ج جُدُور ( ن ) :