فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
190
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
( الدرّدار ) نامند . بَقَى - - بَقْياً [ بقي ] : دوام يافت ، باقى ماند ، ثابت ماند . بَقَّى - تَبْقِيَةً [ بقي ] هُ : او را تثبيت كرد ، او را به حال خود واگذار كرد تا بماند . البَقَاء - [ بقي ] : ثبات ، باقى ماندن ، استمرار ، باقى بود ؛ « دَارُ البَقَاءِ » : آخرت . البَقَّار - گاودار ، گاوچران . البَقَاق - [ بقّ ] من الرجال : مرد پر سخن ، بسيار گوينده . البَقَاقة - [ بقّ ] من الرجال : مترادف ( البَقَاق ) است . البَقَّال - بقال ، خوار و بار فروش ، فروشندهى مواد غذائى مانند روغن و كره و قهوه و شكر و ادويه و جز آنها . البِقَالة - تجارت ادويهى خوشبو كنندهى غذا و ساير عطرها . البَقَّالة - مؤنث ( البَقَّال ) است ؛ « ارضٌ بَقَّالَةٌ » : زمين كه داراى گياهان و دانههاى سبز باشد . البُقَامَة - مرد ناتوان و كم خرد ، - مِنَ الصُّوفِ : ريزههاى ريخته شده پشم بر زمين بهنگام زدن و ريستن . البَقْباق - مرد پُر حرف ؛ « رَجُلٌ لَقْلاقٌ بَقْبَاق » : مرد پر حرف و ياوه گو . بَقْبَقَ - بَقْبَقَةً الرجُلُ : آن مرد سخن بسيار و بيهوده گفت ، - الكُوزُ فى الْمَاءِ : كوزه بهنگام فرو رفتن در آب صداى ( بَقْ بَقْ ) كرد ، - تِ القِدْرُ : ديگ جوش آمد ، - تْ يَدُهُ : اين تعبير در زبان متداول به معناى ( دست او خراش برداشت يا پينه بست ) مىباشد . البَقْبُوقَة - دانه يا جوش ريز كه زير پوست بدن پديد آيد . اين واژه در زبان متداول رايج است . البَقَّة - ( ح ) : واحد ( البَقّ ) است . البُقْجَة - بُقجه ، بستهى لباس و مانند آن . اين واژه تركى است . البَقْدُونَس - ( ن ) : گياهى است از رستهى ( الخَيْمِيَّات ) داراى برگهاى خوشبو و خوشمزه كه در سالاد و با غذا خورده مىشود . جعفرى . بَقَرَ - بَقْراً هُ : آن چيز را شكافت ، گشود ، فراخ كرد . البَقَر - گاو ، اين واژه بر مذكر و مؤنث اطلاق مىشود ، ج بَقَرات و بَقَرٌ و بُقَرٌ و ابْقُر و ابْقَار و أَبَاقِر و ابَاقِير ( ح ) : حيوانى است اهلي و شيرده از تيرهى چهار پايان ( الفَقَرِيّات ) ، - الهِنْدِي ( ح ) : گاو هندى كه معمولًا درشت هيكل است ، - الوَحْشِيّ ( ح ) : اين اسم بر گاو وحشى و كوهى و آهوى درشت هيكل و بى شاخ و يا بز كوهى اطلاق مىشود ؛ « بَقَرُ الماءِ » ( ح ) : گاو آبى يا دريائى : « عُيُون البَقَرِ » : گرسنگى سخت . البَقَرَة - ( ح ) : واحد ( البَقَر ) است . البَقْس - ( ن ) : درخت شمشاد كه چوب آن ارزشمند است . اين واژه يونانى است . البَقْسَة - ( ن ) : واحد ( البَقْس ) است . البَقْسِمَاط - گونهاى نان كيك و خشك است . اين واژه يونانى است . بَقَعَ - - بَقْعاً : رفت ؛ « ما ادْرِي ايْنَ بَقَعَ » : نمىدانم به كجا رفت . بَقِعَ - - بَقَعاً فلانٌ بالشيء : به آن چيز قانع شد ، - الطَّيْرُ : پرنده يا كبوتر دو رنگ شد . بَقَّعَ - تَبْقِيعاً : رفت ، - الثَّوبَ : قسمتهائى از جامه را رنگين نكرد . البَقْعَاء - مؤنث ( الأبْقَع ) است ؛ « سَنَةٌ بَقْعَاءُ » : سالى كه در آن فراخى و خشكسالى با هم باشد . البُقْعَة - ج بِقَاع و بُقَع : قطعه ، پاره ، قطعهاى زمين ، مقام و منزلت . البَقْعَة - ج بِقَاع و بُقَع : مترادف ( البُقْعَة ) است ، گودال آب . بَقَّقَ - تَبْقِيقاً [ بقّ ] البيتُ : آن خانه پر از پشه شد . بَقَلَ - - بَقْلًا و بُقُولًا الشيءُ : آن چيز بر آمد و آشكار شد ، - وَجْهُ الغُلامِ : موى صورت آن جوان روئيد ، - الْمَكَانُ : دانه و گياه آن مكان سبز شد ، - بَقْلًا لِبَعِيرِه : براى شترش گياه سبز جمع آورى كرد . البَقْل - ج بُقُول ( ن ) : بر گياهان و ترهبار خوردنى اطلاق مىشود ، سبزى خوردن . البَقْلَاوَى - باقلوا ، گونهاى شيرينى معروف . اين واژه تركى است . البَقْلَة - ( ن ) : واحد ( البَقْل ) است ؛ « بَقْلَة الْحَمْقَاءِ » و « بَقْلَةُ الزَّهرَاء » ( ن ) : گياه كاسنى ؛ « البَقْلَةُ اللَّينَةٌ » ( ن ) : خرفه ؛ « بَقْلَةُ الأَنْصَارِ » ( ن ) : كلم پيچ ؛ « البَقْلَةُ البَارِدَةُ » : نيلوفر . البَقِلَة - من الأراضي : زمين دانه و گياهدار . البَقْلِيّ - منسوب به ( البَقْل ) است ؛ « الْفَصِيْلَةُ البَقْلِيَّةُ » : تيرهاى از گياهان دانهاى كه ميوهى آن بى برگ يا بدون غلاف است . بَقَّمَ - تَبْقِيماً الثوبَ : جامه را با رنگ سرخ ( بَقَّم ) رنگين كرد . البَقَّم - ( ن ) : درختى است از رستهى ( القَطَّانِيّات ) . برگ آن بسان برگ بادام و ساقهى آن سرخ رنگ است . در چوب اين درخت مادهاى سرخ رنگ است كه در رنگ آميزى به كار مىرود . البُقْوَى - [ بقي ] : بقيه ، بازمانده . البَقوَى - [ بقي ] : به معناى ( البُقْوى ) است . بَقِيَ - - بَقَاءً : ماند ، دوام يافت ، ثابت ماند . البُقْيَا - [ بقي ] : باقيمانده ، بازمانده . البَقِيَّة - ج بَقَايَا [ بقي ] : آنچه كه مانده باشد ؛ « البَقِيَّةُ الْبَاقِيَةُ » : بهترين بازمانده ؛ « فلانٌ بَقِيَّةُ قَومِهِ » : فلانى از بهترين بازماندهى خانوادهى خود است . البُقَّيْرِى - [ بقر ] : گونهاى بازى كودكان ، خاك بازى . البَقِيع - زمين كه در آن گونههاى متنوّعى از درختان باشد . البَقِيلَة - من الأراضي : زمين گياه دار و دانه دار و سرسبز . البِك - ج بَكَوَات : اين لقب بر صاحب منصبان دولتى و بزرگان اطلاق مىشده است . تركى است . بَكَى - - بُكَاءً و بُكًى : گريه كرد و