به عكس هم اين طور است كه حكومتها ، ارتش ، ژاندارمرى ، قواى انتظامى ، ديگر آن طور نيستند كه درصدد باشند كه ملت را بكوبند ، خدمت مىكنند به ملت . از اين جهت اين رمز پيروزى است كه ما الآن در مقابل قدرتهاى بزرگ به دست آورديم . سلام مرا به رئيس جمهورتان برسانيد و بگوييد كوشش كنيد كه اين مشكلى را كه بين دولت و ملت هست ، در هر جا كه هست ، شماها كوشش كنيد كه اين مشكل را رفع كنيد كه كليد اين مشكل در دست خود شماست . بناى بر اين نداشته باشيد كه حكومت كنيد بر مردم . بناى اين را داشته باشيد كه خدمت كنيد به مردم . مشكل دوم كه باز از مشكلهاى اساسى است براى دولتها و ملتهاى اسلام ؛ مشكلى است كه بين خود دولتهاست . در عين حالى كه اسلام دعوت كرده است بر اتحاد ، و قرآن كريم مسلمين و مؤمنين را إِخْوَةٌ « 1 » مىداند ، در عين حال مىبينيم كه بين دولتهاى اسلامى بعضى با بعض اختلافات هست . چرا بايد دو تا حكومت - كه هر دو اسلامى هستند ، و هر دو مال يك پديده كه پديدهء اسلامى است ، متعلق به يك حقيقت هستند ، قرآنِ آنها يكى است ، پيغمبرِ آنها يكى است - چرا نبايد دعوت اسلام را قبول كنند ؟ آن هم ، آن دعوتى كه به نفع خود آنهاست . اگر اين دعوت قبول بشود و دولتهاى اسلامى با هم اتحاد داشته باشند ، و لو حدود ممالكشان محفوظ ، لكن با هم متحد باشند ، اگر اين اتحاد حاصل بشود ، آن وقت يك ميليارد جمعيت مسلمين يك قدرت عظيم خواهد بود كه از همهء قدرتها بيشتر و بالاتر است . با اينكه مجهز به ايمان هستند كه از همهء تجهيزات بالاتر است . اين دو مشكل كه من به طور اجمال گفتم ؛ اساس بزرگ مشكلاتى است كه براى مسلمين هست كه اگر اين دو مشكل رفع بشود تمام مشكلات مسلمين رفع مىشود . و آن مجدى كه در صدر اسلام براى مسلمين بود به دست مىآيد . و چنانچه خداى نخواسته تا آخر بخواهد اين طور باشد كه حكومتها با ملتها جدا از هم باشند ، و حكومتها با حكومتها مخالف باشند ، بايد مأيوس شد از اينكه ما بتوانيم و شما بتوانيد آن مَجْدى را كه ؛ در صدر

--> ( 1 ) - برادران ، سورهء حجرات ، آيهء 10 .