در طول تاريخ ، و در اين پنجاه و چند سال اخير ، مأموريت داشتند اينها براى اينكه ما را عقب نگه دارند ، نگذارند كه يك دانشگاهى داشته باشيم ؛ نگذارند كه يك دبيرستان صحيح داشته باشيم . يك مأموريتى بود كه آن مراكزى كه از آن مراكز ممكن است كه انسانهاى آگاه پيدا بشوند آن مراكز را نگذارند كه رشد بكند . رضا خان اوّلى كه وارد شد ، البته با صورت اسلامى وارد شد و در مجالس تعزيه دارى و در مجالس روضه و در تكيه‌ها در ماه محرّم راه مىافتاد دور و تكيه‌ها هم مىرفت ! ابتدا اين طورى ، با اين اسلحه ، پيش آمد . بعد از اينكه قدرتش محكم شد و توانا شد ، شروع كرد به كارهايى كه مأمور بود . در رأس مأموريتش ؛ كوبيدن روحانيون بود . اين مدرسهء فيضيه كه ملاحظه مىكنيد ، كه آن وقت هم تمام حجراتش طلبه داشت ، دو تا طلبه يا سه تا طلبه داشت ! روز هيچ نمىتوانستند توى حجره‌ها بروند . قبل از آفتاب حركت مىكردند تو باغات ، باغهاى شهر ؛ و اواخر شب مىآمدند . براى اينكه كارآگاهها و پاسبانها و اينها مىآمدند اينها را مىبردند كه لباسشان را تغيير بدهند . حمله‌ها شد به اين طايفه . دانشگاه را نمىتوانستند آن وقت ، روى اينكه مثلًا از دنيا يك چيزى داشتند ، نمىتوانستند به آن ترتيب حمله كنند به آن . آن وقت از راه تبليغات و از راه تعليماتِ بر خلافِ مسلك صحيح پيش آمدند ، و برنامه‌هاى استعمارى داشتند . اين دو قدرت را اينها [ . . . ] اعتقادشان اين بود كه اگر اينها قوه پيدا بكنند ، ممكن است كه ساير ملت هم دنبال اينها بيايند و نگذارند كارها انجام بگيرد . و لهذا در رأس برنامه كوبيدن روحانيت بود ، و كوبيدن دانشگاهيها . فريبكاريهاى رژيم پهلوى در زمان اين دومى « 1 » هم ، كه دنبال اين معنا بود كه با سالوسى ابتداءً كارها را انجام بدهد ، و معلمهايى هم در اين باب داشت ، شروع كرد سالوسى از جهاتى . يكى راجع به اينكه خودش را به ديانت مىبست . قرآن چاپ كرد ! هر چند وقت يك دفعه مىرفت در حرم حضرت رضا و مىايستاد و نماز مىخواند و زيارت مىكرد ! اين يك راه بود . يك

--> ( 1 ) - محمد رضا پهلوى .