معنوى . سلب استقلال روحى و فكرى نفت ما را دادند و رفت و از بين رفت ؛ حالا نفت را دوباره از سر ، براى خود ايران است ؛ كشاورزى از بين رفته بود ؛ بعد دوباره قابل جبران است و ان شاء اللَّه زود جبران مىشود ؛ لكن مىشود - لكن نيروهاى انسانى مهم است . اينها نيروهاى انسانى ما را از بين بردند ، نگذاشتند رشد بكند . در بين خود كشور ما جورى كردند كه محتواى انسان را از بين بردند ، يك صورتى گذاشتند و محتوا را گرفتند . طورى كردند كه اعتماد ما هم به خودمان تمام شد . استقلال فكرى ما را ، استقلال روحى ما را ، از دست ما گرفتند . اين بدتر از آن استقلال گرفتنى بود كه كشور ما استقلال نداشت . ما روحيهء خودمان را از دست داده بوديم . هر چه مىشد در ذهن همه اين بود كه بايد از خارج اين كارها درست بشود مىخواستند اسفالت كنند يك خيابانى را ، يا بين اين شهر با آن شهر يك خطى بكشند ، آن بايد از خارج بيايد . اهانت كردند به نيروهاى انسانى ما ، محتوا را گرفتند . تا يكى مريض مىشد ، اين بايد انگلستان برود ؛ حالا هم باز تتمه‌اش هست . اطبا كه گاهى مىآيند اينجا ، مىگويند ما خودمان مىتوانيم معالجه كنيم اينهايى كه مىبرند آنجا ، ما هم مىتوانيم معالجه كنيم ، لكن مردم را جورى بار آوردند كه سلب اطمينان كردند از خودشان ، استقلال فكرى را از ما گرفتند . ما در فكر و در انديشه و در روح وابسته شديم . وابستگى فكرى و روحى ، بدترين وابستگى اين وابستگى بسيار اسفناك است . وابستگى نظامى را با يك روز ، با يك ماه مىشود رفعش كرد ؛ بيرونشان كرد ؛ وابستگى اقتصادى قابل جبران است ؛ زود مىشود جبران كرد ؛ اما وابستگى روحى و انسانى است كه بسيار مشكل است . يك بچه را از آن بچگى ، كوچولويى ، كه بوده است در دامن مادرش ، تا رفته است به دبستان ، تا رفته است به دبيرستان ، و تا رفته است در دانشگاه ، هر جا رفته ، تبليغات جورى بوده است كه اين را وابسته بار آورده ؛ اعتقادش اين شده كه به غير ارتباط با خارج نمىشود كارى كرد ؛