اهمال بعضى از جوانان در اعمال عبادى من به گوشم اينجا مىخورد كه بعضى از اين جوانهاى ما نسبت به اين احكام ظاهرى اسلام ، مثل نماز كه بسيار در اسلام اهميت دارد ، اينها خيلى همچو تمام و تام عمل نمىكنند ؛ و اين مسأله ، مسأله‌اى است كه اسباب تأسف ماست كه شما جوانهاى مُسْلم به اين نسخه‌هايى كه اطباى روح داده‌اند عملْ ، خداى نكرده نكنيد ، و بعد در عاقبت يكوقت پشيمانى براى شما پيدا بشود كه آن وقت دستتان ديگر كوتاه باشد . اسلام مثل مسيحيت نيست كه فقط يك جهت را ملاحظه كرده باشد ؛ اسلام تمام جهاتى كه انسان به آن احتياج دارد ، برايش احكام دارد . احكامى كه در اسلام آمده است ، چه احكام سياسى ، چه احكامى كه مربوط به حكومت است ، چه احكامى كه مربوط به اجتماع است ، چه احكامى كه مربوط به افراد است ، [ چه ] احكامى كه مربوط به فرهنگ اسلامى است ؛ تمام اينها موافق با احتياجات انسان هست ؛ يعنى هر مقدارى كه انسان احتياج دارد ، احتياج به طبيعت دارد ، احكام طبيعى هست ؛ اين احتياجات به ماوراى طبيعت كه - من و شما الآن از آن غافل هستيم - انسان دارد ، آن هم احكام دارد اسلام ؛ براى اينكه آن احتياجات را رفع بكند ، و به عبارت ديگر ، براى اينكه تربيت كند ما را و ما را سعادتمند كند . جلوه‌هايى از اخلاق و سيرهء پيامبر اكرم ( ص ) و على ( ع ) خداى تبارك و تعالى هيچ احتياجى به اعمال ما و به خود ما ندارد ؛ انبيا هم احتياج به من و شما و به اعمال ما ندارند ؛ تمام زحماتى كه انبيا كشيدند ، وقتى كه ما كيفيت زندگى آنها را مطالعه كنيم ؛ زندگى حضرت موسى ، حضرت عيسى - سلام اللَّه عليهما - را و خصوصاً زندگى حضرت رسول اكرم و پيغمبر خودمان را اگر ملاحظه كنيد و به تاريخ اسلام و به تواريخى كه حكايت از اينها كردند و از زندگى شان كردند ، مراجعه كنيد ، مىفهميد كه اينها تشكيل حكومت بعضى شان دادند ، احكام حكومتى دارند ، لكن خودشان وقتى به زندگى شان مراجعه كنيد ، مىبينيد كه اصلًا مثل رؤساى جمهورى يا سلاطين اين عالم اصلًا نبودند ؛ يك شكل ديگر ، يك وضع ديگر داشتند . در عين حالى