السيد الخميني

217

صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى )

نامه [ در بيان حكم شرعى ذبح با دستگاه ] زمان : 26 دى 1347 / 27 شوال 1388 مكان : نجف موضوع : ذبح شرعى بسمه تعالى 27 شوال 88 به عرض عالى مىرساند ، مرقوم محترم كه حاكى از سلامت وجود مسعود بود و اصل و موجب تشكر گرديد . سلامت و سعادت جنابعالى را خواستار است . راجع به « ذبيحه » به نحوى كه مرقوم شده است هيچ اشكالى در حرمت نيست . « 1 » از وجوهى : يكى آنكه معتبر است در « ذابح » اسلام ، و اين امر مسلّم است و دلالت بر آن دارد صحيحهء محمد بن مسلم در باب پانزده كتاب ذبايح ، حديث دوم . و معلوم است ذابحْ مباشرِ ذبح است ، و آن در اين مورد تيغهء خودكار است به قوهء برق ، هر چند قتل تسبيباً به او منتسب است . نظير انداختن شخصى را در مسبعه كه قاتل ملقى است لكن آكل سبُع است . ديگر آنكه ذابح مسلم بايد در حال ذبح تسميه بگويد و تسميه در اين مورد كه از نوار است نه تسميهء مسلم است و نه ذكر اللَّه است ، بلكه انعكاس ذكرى است كه شخص نموده است ، و اگر ذكر آن شخص باشد بايد در نماز كافى باشد ، و به اين شرط دلالت دارد جمله‌اى از روايات مثل صحيحهء حلبى ششم باب سابق و روايت پنجم بلكه ظاهر آيهء

--> ( 1 ) - پاسخ امام خمينى در جواب استفتاء از حليت يا حرمتِ ذبح حيوانات به وسيلهء دستگاههاى خودكار برقى در حالى كه ذكر « بسم اللَّه » از نوار ضبط صوتى كه قبلًا پر شده است و براى هر كشتار پخش مىشود ، مرقوم گرديده است و چنان كه در پاسخ امام خمينى تصريح شده است فتواى ايشان در اين مورد « حرمت » است زيرا در فرض مذكور اولًا ، ذبح‌كننده و مباشرِ ذبح دستگاه است نه انسانِ مسلمان . ثانياً ، تسميه يعنى بردن نام خدا هنگام ذبح نيز به صورت شرعى تحقق نيافته است و پخش بسم اللَّه از نوار ، انعكاس ذكر قبلى است ، نه ذكر نام خدا توسط ذابح و به هنگام ذبح . ثالثاً ، در روش ذبح به وسيلهء دستگاههاى برقى ، سر حيوانات از قفا ( پشت گردن ) بريده مىشود در حالى كه يكى از شرايط ذبح شرعى ، بريدن رگهاى چهارگانه است كه در قسمت حلق قرار دارند ، و شروع ذبح از اين قسمت مىباشد .