آنجا مىرسد . مال اين ملت را خرج مىكنند در مطبوعات خارجيه ؛ مطبوعاتى كه در خارج هست بر ضد روحانيت ، بر ضد اسلام ، بر ضد مليت ، بر ضد همه چيز ما مقالات مىنويسند . به من مىرسيد اين مطالب . اينها خطا كردند مرا رها كردند ؛ اشتباه كردند . به آنها هم گفتم آنجا ؛ گفتم اگر مىخواهيد همان رويّه را داشته باشيد بگذاريد من اينجا باشم ، صلاح است ؛ دوباره هياهو در نياوريد . حالا هم دارم مىگويم آقا ! ما مرتجع نيستيم به اين معنا كه شما مىگوييد ؛ ما با آثار تمدن مخالف نيستيم ؛ اسلام با آثار تمدن مخالف نيست . اسلام ، منادى استقلال و قدرت اسلام از خدا مىخواهد كه شما بر همهء مقدرات عالم حكومت كنيد . اسلام آن بود كه شمشير را كشيد و تقريباً نصف دنيا يا بيشتر را گرفت ؛ با شمشير گرفت ؛ اين اسلام مرتجع است ؟ اسلام آن بود كه اين ممالكى كه شما حالا تحت اسارت او هستيد ، تحت اسارت آورد . آنها كه به احكام اسلام عمل مىكردند ، فى الجمله البته ، حكومتهاى اسلامى تا حالا الّا يكى دو تايشان ، به احكام اسلام عمل نكرده‌اند كه مع ذلك همين كه خودشان را زير بيرق اسلام مىدانستند ، همين كه خودشان را وابسته به اسلام مىدانستند ، همين كه به حَسَب ظاهر به احكام اسلام عمل مىكردند ، همچو قدرتى پيدا كردند كه يك بيست و چند هزار جمعيت عرب ، اين مملكت به اين وسيعى را همچو پايمال كرد ، و رفت تا آن آخر براى اينكه متمدنش كند ، آدمش كند ؛ و كرد . اين افكار نورانى كه در علماى اعلام ما هست ، در مراجع بزرگ ما هست ، اينها به واسطهء نور اسلام است . اين افكار نورانى كه در رجال عظيم الشأن ما هست ، هر جا باشد مال اسلام است . اين افكار پوسيده‌اى كه ، كهنه‌پرستيهايى كه آقايان دارند ، تبعيت از همه ، سربسته و دربسته تحويل دادن ، همهء مخازن يك مملكت را تحويل ديگران دادن ، اين ارتجاع است . روى اين ارتجاع ، سياه ! اجبار به الزام مدير اطلاعات فرستادند ، نخست وزير هم ديشب ، ديروز بود ظاهراً ، ديروز فرستاد كه بله ، اين عفو از