بدهد و پنهان كند حتى آن‌كه دست راست او نفهمد آنچه دست چپش انفاق كند » « 1 » . و شايد نكتهء افضليتْ يكى آن است كه عبادت سرّى بعيدتر از ريا و به اخلاص نزديك‌تر است . و ديگر آن‌كه در باب صدقه حفظ آبروى فقرا در كتمان آن است . و نيز صدقهء بر ارحام و اقربا افضل است از غير آنها ؛ و بر آن ، عنوانِ صلهء رحم ، كه از افضل عبادات است ، منطبق شود ؛ چنانچه در حديث وارد است كه « افضل صدقات صدقه به ذى رحم است » « 2 » ؛ و « صلهء اخوان اجرش بيست است ، و صلهء رحم بيست و چهار است » « 3 » . بلكه در بعضى روايات است كه صدقه به غير رحم در صورتى كه رحم محتاج است قبول نمىشود « 4 » . ختام : مطلوبيت كثرت صدقه ] بدان‌كه در اين حديث شريف كه مىفرمايد « در صدقه جهد كن تا گمان كنى كه اسراف كردى ، با آن‌كه اسراف نكردى » . ظاهر شود كه مطلوب در صدقه كثرت آن است و به هر اندازه رسد اسراف نيست . و در حديث است كه « حضرت امام حسن مجتبى - سلام اللَّه عليه - سه مرتبه قسمت

--> ( 1 ) - قَالَ عليه السلام : « سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَاظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ إِلَى أَنْ قَالَ : وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ ، فَأَخْفَاهَا حَتَّى لَمْ تَعْلَمْ يَمِينُهُ مَا تُنْفِقُ شِمَالُهُ » . ( وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 398 ، « كتاب الزكاة » ، « أبواب الصدقة » ، باب 13 ، حديث 11 ) ( 2 ) - امام صادق عليه السلام فرمود : « سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ ؟ قَالَ : عَلَى ذِي الرَّحِمِ الْكَاشِحِ » ؛ « ازپيامبر صلى الله عليه و آله و سلم پرسيدند كدام صدقه برتر است ؟ فرمود : « صدقه بر خويشاوندى كه كينه‌ات را در دل نهان دارد » . ( وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 411 ، « كتاب الزكاة » ، « أبواب الصدقة » ، باب 20 ، حديث 1 ) ( 3 ) - عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال : « قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم : الصَّدَقَةُ بِعَشَرَةٍ ، وَالْقَرْضُ بِثَمَانِيَةَ عَشَرَ ، وَصِلَةُ الإخْوَان‌ِبِعِشْرِينَ ، وَصِلَةُ الرَّحِمِ بِأَرْبَعَةٍ وَعِشْرِينَ » ؛ « از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : " صدقه ده برابر پاداش دارد ؛ و قرض هجده برابر ؛ و بخشش به برادران بيست برابر ؛ و صله به خويشاوندان بيست و چهار برابر » . ( وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 411 ، « كتاب الزكاة » ، « أبواب الصدقة » ، باب 20 ، حديث 2 ) ( 4 ) - قال عليه السلام : « لَا صَدَقَةَ وَذُو رَحِمٍ مُحْتَاجٌ » . ( وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 412 ، « كتاب الزكاة » ، « أبواب الصدقة » ، باب 20 ، حديث 4 )