كه هم‌ميزان آن چيزى نيست ؛ و اگر جريان پيدا كند به رويش ، فرو نگيرد آن را غبار و ذلّتى هيچ‌گاه » . و در حديث است كه « انسان [ كه ] از كثرت گناه ما بين او و بين بهشت بيشتر است از بين زمين تا عرش ؛ پس هر گاه گريه كند از خوف خدا در صورتى كه پشيمان شده است از آنها ، ما بين او و بين بهشت نزديك شود مثل مژگان چشم به چشم » « 1 » . و در كافى از حضرت صادق - عليه السلام - منقول است كه « هر چيزى را كيل و وزنى است ، مگر گريه را كه قطره‌اى از آن درياهاى آتش را خاموش مىكند » . و فرمود : « اگر يك نفر گرينده در يك امت باشد ، همه مورد رحمت شوند » « 2 » . و احاديث از اين قبيل بسيار است « 3 » . در بيان رفع استبعاد از آن است كه به عمل حقير ثواب بزرگ دهند و آنچه لازم است اشاره به آن ، آن است كه بعضى از نفوس ضعيفهء غير مطمئنه به امثال اين ثواب‌هاى بسيار براى امور جزئيه خدشه مىكنند ؛ غافل از آن‌كه اگر چيزى در نظر ما در اين عالم كوچك آمد ، دليل نمىشود كه صورت غيبيهء ملكوتيهء آن نيز حقير و ناچيز است . چه بسا باشد كه موجود كوچكى ملكوت و باطن آن در كمال عظمت و بزرگى باشد ؛ چنانچه هيكل مقدس و صورت جسمانى رسول اكرم خاتم و نبىّ مكرم معظم - صلّى اللَّه عليه و آله - يكى از موجودات كوچك اين عالم بود ، و روح مقدسش

--> ( 1 ) - قال الصادق عليه السلام : « إِنَّ الرَّجُلَ لَيَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ الثَّرَى إِلَى الْعَرْشِ لِكَثْرَةِ ذُنُوبِهِ ؛ فَمَا هُوَ إِلَّا أَنْ يَبْكِيَ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ، نَدَماً عَلَيْهَا حَتَّى يَصِيرَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا أَقْرَبُ مِنْ جَفْنِهِ إِلَى مُقْلَتِهِ » . ( عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج 2 ، ص 3 ، حديث 4 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 226 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس و ما يناسبه » ، باب 15 ، حديث 10 ) ( 2 ) - أبي عبداللَّه عليه السلام قال : « مَا مِنْ شَيْءٍ إِلَّا وَلَهُ كَيْلٌ وَوَزْنٌ إِلَّا الدُّمُوعُ ؛ فَإِنَّ الْقَطْرَةَ تُطْفِئُ بِحَاراً مِنْ نارِ وَلَوْ أَنَّ بَاكِياًبَكَى فِي أُمَّةٍ لَرُحِمُوا » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 481 ، « كتاب الدعاء » ، « باب البكاء » ، حديث 1 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 227 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس و ما يناسبه » ، باب 15 ، حديث 11 ) ( 3 ) - ر . ك : الكافي ، ج 2 ، ص 481 - 484 ، « كتاب الدعاء » ، « باب البكاء » ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 223 - 229 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس و ما يناسبه » ، باب 15 .