وَبِإسْنادِهِ عَنْ أَبي جَعْفَرٍ - عليه السلام - قالَ : « الكذب هو خراب الإيمان » « 1 » . « فرمود حضرت باقر العلوم - عليه السلام - كه دروغ‌گويى خرابى ايمان است » . حقيقتاً اين‌طور اخبار دل انسان را مىلرزاند و پشت انسان را مىشكند . گمان مىكنم كه دروغ از مفاسد اعمالى است كه از بس شايع است قبحش به كلى از بين رفته ! ولى يك وقت تنبه پيدا مىكنيم كه ايمان كه سرمايهء حيات عالم آخرت است به واسطهء اين موبقه از دست ما رفته و خود ما نفهميديم . و از حضرت ثامن الائمة - عليهم السلام - روايت شده كه فرمود : « از حضرت ختمى مرتبت سؤال شد آيا مؤمن جبان و ترسو مىشود . فرمود آرى . سؤال شد آيا بخيل مىشود ؟ فرمود آرى . عرض شد آيا كذّاب مىشود ؟ فرمود نه » « 2 » . و از حضرت صدوق الطايفه منقول است كه فرمود از فرمايشات رسول خداست : « أربى الربا الكذب » « 3 » . « دروغ از ربا بالاتر است » . با آن‌كه تشديد در امر ربا به‌طورى شده است كه انسان را به حيرت در مىآورد . و از امورى كه انسان بايد ملتفت آن باشد اين است كه دروغ به عنوان شوخى و مزاح هم در اخبار از آن تكذيب شده است و تشديد در امر آن گرديده ؛ و علما فتواى به حرمت آن نيز مىدهند . چنانچه صاحب وسائل - رحمه اللَّه - در عنوان باب ، كه مطابق فتواى اوست ، فرموده : « بابُ تحريمِ الكذبِ في الصغيرِ و الكبير و الجِدِّ و الهَزْلِ عَدا ما اسْتُثْنِيَ « 4 » .

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 339 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الكذب » ، حديث 4 ؛ وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 244 ، « كتاب الحجّ » ، « أبواب أحكام العشرة » ، باب 138 ، حديث 4 . ( 2 ) - مُعَمَّرِ بْنِ خَلَّادٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا عليه السلام قَالَ : « سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله يَكُونُ الْمُؤمِنُ جَبَاناً ؟ قَالَ : نَعَمْ . قيلَ : وَيَكُونُ بَخِيلًا ؟ قَالَ : نَعَم . قِيلَ : وَيَكُونُ كَذَّاباً ؟ قَالَ : لَا » . ( المحاسن ، ص 118 ، حديث 126 ؛ وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 245 ، « كتاب الحجّ » ، « أبواب أحكام العشرة » ، باب 138 ، حديث 11 ) ( 3 ) - من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 272 ، حديث 8 ؛ وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 246 ، « كتاب الحجّ » ، « أبواب‌أحكام العشرة » ، باب 138 ، حديث 12 . ( 4 ) - وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 250 ، « كتاب الحجّ » ، « أبواب أحكام العشرة » ، باب 140 .