نيست . بلكه گاهى شود كه به واسطهء كشف يك دروغ ، انسان به‌طورى از درجهء اعتبار پيش مردم ساقط مىشود كه تا آخر عمر جبرانش را نتوان كرد . خدا نكند كسى معروف شود به دروغ‌گويى كه هيچ چيز شايد بيشتر از اين به حيثيت انسان لطمه نمىزند . و علاوه بر اينها ، مفاسد دينى و عقوبات اخروى آن نيز بسيار است . و ما به ذكر بعضى از احاديث شريفه در اين باب اكتفا مىنماييم ؛ و چون مطلب از امور واضحهء رايجه است از طول كلام اجتناب مىنماييم . رُوِيَ فِي الوسائل عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ بِإسْنادِهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ - عليه السلام - قَالَ : « إن الله عز و جل جعل للشر أقفالا و جعل مفاتيح تلك الأقفال الشراب ؛ والكذب شر من الشراب » « 1 » . « فرمود حضرت باقر العلوم عليه السلام : خداى تعالى قرار داد براى شرّ قفل‌هايى ؛ و كليدهاى آن قفل‌ها را شراب قرار داد ؛ و دروغ‌گويى از شراب بدتر است » . اكنون قدرى تفكر كن در اين حديث شريف كه از عالم آل محمد - عليهم السلام - صادر شده است ، و در كتابى كه مرجع تمام علماى امت است مذكور گرديده و تمام علما - رضوان اللَّه عليهم - آن را قبول فرمودند ، ببين آيا راهى براى عذر باقى مىماند ؟ آيا اين سهل‌انگارى از دروغ جز از ضعف ايمان به اخبار اهل بيت عصمت - عليهم السلام - از چيز ديگر مىشود ؟ ما صور غيبيهء اعمال را نمىدانيم و ارتباطات معنويهء مُلك و ملكوت را واقف نيستيم ، از اين جهت از اين نحو اخبار تحاشى مىكنيم و امثال اينها را حمل به مبالغه مثلًا مىنماييم ؛ و اين خود طريقهء باطلى است كه از جهل و ضعف ايمان مىباشد . فرضاً كه اين حديث شريف را به مبالغه حمل كنيم ، آيا اين مبالغه بايد به موقع باشد ؟ آيا هر چيزى را مىشود گفت از شراب بدتر است ، يا بايد طورى شرّ آن عظيم باشد كه با مبالغه توان گفت از شراب بالاتر است ؟

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 338 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الكذب » ، حديث 3 ؛ وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 244 ، « كتاب الحجّ » ، « أبواب أحكام العشرة » ، باب 138 ، حديث 3 .