براى آن‌كه به سعادت و راحتى رسى به واسطهء آن " » . و از حضرت صادق - عليه السلام - مروى است كه رسول خدا در عبادت يكى از پاهاى مباركش را بلند مىفرمود تا زحمت و تعبش زياد شود . پس خداى تعالى اين آيهء شريفه را فرو فرستاد « 1 » . و بعضى مفسرين گفتند : اين آيهء شريفه جواب مشركين [ است ] كه گفتند : پيغمبر به زحمت افتاد به واسطهء ترك دين ما ؛ پس اين آيه نازل شد « 2 » . و شيخ عارف كامل ، شاه آبادى - دام ظلّه - مىفرمودند : پس از آن‌كه آن وجود مبارك مدتى دعوت فرمود و مؤثر نشد آن‌طورى كه حضرت مايل بود ، آن سرور احتمال داد كه شايد نقص در دعوت او باشد . پس اشتغال به رياضت پيدا كرد مدت ده سال تا آن‌كه قدم‌هاى مباركش ورم كرد . آيهء شريفه نازل شد كه خود را مشقت مده ؛ تو طاهر و هادى هستى و نقص در تو نيست ، بلكه نقص در مردم است . إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ « 3 » . در هر صورت ، از آيهء شريفه استفاده مىشود كه آن حضرت اشتغال به رياضت و زحمت و تعب داشته . و از مجموع كلام مفسرين نيز اين معنى مستفاد مىشود ، گرچه در كيفيت آن اختلاف است . و اين بايد براى امت سرمشق باشد ، خصوصاً براى اهل علم كه دعوت الىاللَّه مىخواهند كنند . آن وجود محترم با آن طهارت قلب و كمالى كه داشت باز اين‌طور به رياضت خود را به تعب انداخت تا آيهء شريفه از جانب ذات مقدس حق نازل شد ، و ما با اين همه بار گناهان و خطايا هيچ‌گاه در فكر مرجع و معاد خود نيستيم . گويى براى ما برات آزادى از جهنم و امنيت از عذاب نازل شده . اين نيست جز آن‌كه حبّ دنيا پنبه در گوش ما كرده و كلمات اوليا و انبيا را اصغاء نمىكنيم .

--> ( 1 ) - إنَّ النبيّ كانَ يَرْفَعُ إحْدى رِجْلَيْهِ في الصَّلاةِ لِيَزيدَ تَعَبُهُ ، فأنزَل اللَّه : ( طه * مَا أنزَلنا عَلَيْكَ الْقُرآنَ لِتَشْقىَ ) » . ( مجمع البيان ، ج 7 ، ص 4 ؛ مرآة العقول ، ج 8 ، ص 151 ) ( 2 ) - تفسير البيضاوي ( أنوار التنزيل وأسرار التأويل ) ، ج 2 ، ص 42 ؛ مرآة العقول ، ج 8 ، ص 152 . ( 3 ) - « به‌درستى [ اى محمد ] چنان نيست كه تو هر كه را دوست بدارى به راه راست توانى آورد » . ( القصص ( 28 ) : 56 )