شنيدم در حديث است از حضرت عيسى - عليه السلام - كه فرموده : مِثل مگس كه بر قاذورات مىنشيند نباشيد كه به موارد عيوب مردم متوجه باشيد « 1 » . و از حضرت رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده ، قال : « طوبى لمن شغله عيبه عن عيوب الناس » « 2 » . انسان خوب است كه همان‌طور كه تفحص از عيوب مردم مىكند ، قدرى از عيوب خود تفحص كند . چقدر زشت است كه انسانِ داراى هزاران معايب از خود غفلت كند و به معايب ديگران بپردازد و آن را سربار معايب خود كند . اگر انسان قدرى در حالات و اخلاق و اعمال خود سير كند و به اصلاح آنها بپردازد ، كارهايش اصلاح مىشود . و اگر خود را خالى از عيب بداند ، از كمال جهل و نادانى او است . و هيچ عيبى بالاتر از آن [ نيست ] كه انسان عيب خود را نفهمد و از آن غافل باشد و با آن‌كه مجموعهء عيوب است به عيوب ديگران بپردازد . فصل در بيان آن‌كه استماع غيبت حرام است چنانچه غيبت حرام است ، گوش كردن به آن نيز رفيق آن است در حرمت . بلكه از بعض روايات ظاهر شود كه مستمع مثل مغتاب است در همهء عيوب حتى وجوب استحلال و كبيره بودن آن . مثل النبوى ، صلّى اللَّه عليه و آله : « المستمع أحد المغتابين » « 3 » . وَعَنْ عَلِيٍّ عليه السلام : « السامع أحد المغتابين » « 4 » . « گوش كنندهء به غيبت نيز غيبت كُن

--> ( 1 ) - چنين حديثى از حضرت عيسى عليه السلام نيافتيم اما قريب به آن از امير المؤمنين على عليه السلام نقل شده است . « الأشرار يتّبعون مساوئ الناس ويتركون محاسنهم كما يتّبع الذباب المواضع الفاسدة » . ( ر . ك : شرح نهج البلاغة ، ابن أبي الحديد ، ج 20 ، ص 269 ، الحكم المنسوبة 113 ؛ تنبيه الخواطر ونزهة النواظر ( مجموعه ورّام ) ، ج 2 ، ص 473 ) ( 2 ) - « خوشا به حال كسى كه عيب خودش او را از عيب‌هاى ديگران باز دارد » . ( تنبيه الخواطر ونزهة النواظر ( مجموعهء ورّام ) ، ص 128 ؛ المصنّفات الأربعة ، كشف الريبة ، ص 45 ) ( 3 ) - إحياء علوم الدين ، ج 3 ، ص 214 ؛ تنبيه الخواطر ونزهة النواظر ( مجموعه ورّام ) ، ص 127 ؛ المصنّفات‌الأربعة ، كشف الريبة ، ص 39 . ( 4 ) - المصنّفات الأربعة ، كشف الريبة ، ص 39 ( با كمى تفاوت ) .