وصال جمال جميل تو رسند ؟ فرمايد : دو طايفه : آنهايى كه متذكر من‌اند ابتدائاً . يا آن‌كه در راه من با يكديگر محبت ورزند ، كه آن نيز تذكر من است در مظهر جمال تام من ، يعنى انسان . اينها در پناه من و جليس من‌اند و من جليس آنانم . پس معلوم شد كه از براى اين دو طايفه يك خصلت بزرگ است ، و نتيجهء آن يك خصلتِ بزرگِ ديگر ؛ زيرا كه حق تعالى ياد آنها كند و آنها محبوب حق شوند . و نتيجهء آن آن است كه در ستر و پناه حق واقع شوند در روزى كه سترى نيست ، و جليس آنها حق باشد در خلوتگاه مطلق . و ديگر از خصلت‌ها آن است كه خداوند عزت به واسطهء كرامت آنها رفع عذاب از بندگان خود فرمايد ؛ يعنى ، تا آنها بين بندگان هستند به واسطهء آنها عذاب و بليّات فرو نفرستد . فصل در فرق بين منزل تفكر و تذكر است بدان‌كه تذكر از نتايج تفكر است ؛ و لهذا منزل تفكر را مقدّم دانسته‌اند از منزل تذكر . جناب خواجه عبداللَّه فرمايد : « التَّذَكُّر فَوْقَ التَّفَكُّرِ ؛ فَإنَّ التَّفَكّرَ طَلَبٌ ، وَالتَّذَكُّرَ وُجُودٌ » « 1 » . « تذكر فوق تفكر است ؛ زيرا كه اين طلب محبوب است و آن حصول مطلوب » . تا انسان در راه طلب و دنبال جستجوست ، از مطلوب محجوب است ؛ چنانچه به وصول به محبوب از تعب تحصيل فارغ آيد . و قوّت و كمال تذكر بسته به قوّت و كمال تفكر است . و آن تفكر كه نتيجه‌اش تذكر تام معبود است ، در ميزان ساير اعمال نيايد و با آنها در فضيلت طرف مقايسه نشود ؛ چنانچه در روايات شريفه از عبادت يك سال و شصت سال و هفتاد سال تفكر يك ساعت را بهتر شمرده‌اند « 2 » . معلوم است غايت و ثمرهء مهمهء عبادات حصول معارف و تذكر از معبود حق است ، و اين خاصيت از تفكر صحيح بهتر

--> ( 1 ) - منازل السائرين ، ص 43 ، باب التذكر ؛ شرح منازل السائرين ، كاشانى ، ص 69 . ( 2 ) - ر . ك : حديث 12 ، ص 213 - 214 .