درجهء علّيين است . و آن اسمى است كه واقع مىشود بر شش معنا . اوّل آنها پشيمانى بر گذشته است . دوم ، عزم بر برگشت ننمودن است به سوى آن هميشگى . سوم ، ادا كنى به سوى مخلوق حق آنها را تا ملاقات كنى خداى سبحان را پاكيزه كه نبوده باشد بر تو دنباله‌اى . ( يعنى حقى از كسى به عهدهء تو نباشد ) . چهارم ، آن‌كه روى آورى به سوى هر فريضه كه بر تو است كه ضايع كردى آن را ، پس ادا كنى حق آن را . پنجم ، روى آورى به سوى گوشتى كه روييده شده است بر حرام ، پس آب كنى آن را به اندوه‌ها تا بچسبد گوشت به استخوان و روييده شود بين آنها گوشت تازه . ششم آن كه ، بچشانى جسم را درد فرمانبُردارى ، چنانچه چشاندى آن را شيرينى نافرمانى " » . اين حديث شريف مشتمل است اوّلًا بر دو ركن توبه كه « پشيمانى » و « عزم بر عدم عود » است . و پس از آن ، بر دو شرط مهم قبول آن كه « ردّ حقوق مخلوق » و « ردّ حقوق خالق » است . انسان به مجرد آن‌كه گفت : توبه كردم ، از او پذيرفته نمىشود . انسان تائب آن است كه هرچه از مردم بناحق برده ردّ به آنها كند ؛ و اگر حقوق ديگرى از آنها در عهدهء اوست ، و ممكن است تأديه يا صاحبش را راضى نمايد ، قيام به آن كند . و هر چه از فرائض الهيه ترك كرده ، قضا كند يا تأديه نمايد ؛ و اگر تمام آنها را ممكنش نيست ، قيام به مقدار امكان كند . بداند كه اينها حقوقى است كه از براى هر يك از آنها مُطالبى است ، و در نشئهء ديگر از او به اشق احوال [ مطالبه ] مىكنند ؛ و در آن عالم راهى براى تأديهء آنها ندارد جز آن‌كه حمل بار گناهان ديگران را كند و ردّ اعمال حسنهء خود را نمايد . پس ، در آن وقت بيچاره و بدبخت مىشود و راهى براى خلاص و چاره براى استخلاص ندارد . اى عزيز ، مبادا شيطان و نفس امّاره وارد شوند بر تو و وسوسه نمايند و مطلب را بزرگ نمايش دهند و تو را از توبه منصرف كنند و كار تو را يكسره نمايند . بدان‌كه در اين امور هر قدر ، ولو به مقدار كمىنيز باشد ، اقدام بهتر است . اگر نمازهاى فوت شده و روزه‌ها و كفّارات و حقوق خدايى بسيار است و حقوق مردم بىشمار است ، گناهان متراكم است و خطايا متزاحم ، از لطف خداوند مأيوس مشو و از رحمت حق نااميد مباش كه حق تعالى اگر تو به مقدار مقدور اقدام كنى ، راه را بر تو سهل مىكند و راه