السيد الخميني
296
شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( موسوعة الإمام الخميني 46 ) ( فارسى )
« فرمود جناب صادق - عليه السلام - كه فرمود رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : " زود است كه مىآيد بر مردم زمانى كه رسيده نشود در آن سلطنت ، مگر به كشتن و جور كردن ؛ و نه بىنيازى ، مگر به غصب نمودن و بخل ورزيدن ؛ و نه محبت و جلب قلوب ، مگر [ به ] خروج از دين و متابعت هواى نفس ، پس كسى كه ادراك كند آن زمان را ، پس صبر كند بر بىچيزى و حال آنكه توانا باشد بر توانگرى ، و صبر كند بر بغضاى مردم و حال آنكه او قادر باشد بر محبت و جلب آنها ، و صبر كند بر ذلّت و حال آنكه توانا باشد بر عزت ، بدهد او را خداوند ثواب پنجاه صدّيق از كسانى كه تصديق مرا كردند " » . و قريب به اين مضمون نيز حديثى از جناب امير المؤمنين - عليه السلام - وارد شده است « 1 » . بالجمله ، احاديث در اين باب بسيار است ؛ ما اكتفا نموديم به همين چند حديث شريف . فصل در بيان درجات صبر اهل معرفت بدانكه تا اين مقام آنچه ذكر شد ، راجع به حال عامه و متوسطين بود ؛ چنانچه در اوّل اين فصول اشاره به آن نمودم كه صبر را از مقامات متوسطين به شمار آوردند . ولى از براى صبر درجات ديگرى است كه راجع به اهل سلوك و كمّل و اولياست ؛ چنانچه از آن « صبر في اللَّه » است . و آن ثبات در مجاهده است ، و ترك مألوفات و مأنوسات ، بلكه ترك خويشتن است در راه محبوب . و اين راجع به اهل سلوك است . و مرتبهء ديگر « صبر مع اللَّه » است . و آن راجع به اهل حضور و مشاهدهء جمال است در وقت خروج از جلباب بشريت ، و تجرد از ملابس افعال و صفات ، و متجلى شدن قلب به تجليات اسماء و صفات ، و توارد واردات انس و هيبت ، و حفظ نفس از تلوّنات
--> ( 1 ) - جامع الأخبار ، ص 317 ، فصل 71 ، حديث 13 ؛ مرآة العقول ، ج 8 ، ص 137 .