[ اشاره به بعضى مقامات نفس انسان ] بدان‌كه انسان اعجوبه‌اى است داراى دو نشئه و دو عالَم : نشئهء ظاهرهء ملكيهء دنيويه كه آن بدن او است ؛ و نشئهء باطنهء غيبيهء ملكوتيه كه از عالَم ديگر است . و نفس او ، كه از عالم غيب و ملكوت است ، داراى مقامات و درجاتى است كه به طريق كلّى گاهى تقسيم كرده‌اند آن را به هفت قسمت « 1 » ؛ و گاهى به چهار قسمت « 2 » ؛ و گاهى به سه قسمت « 3 » ؛ و گاهى به دو قسمت « 4 » . و از براى هر يك از مقامات و درجات آن جنودى است رحمانى و عقلانى ، كه آن را جذب به ملكوت اعلى و دعوت به سعادت مىكنند ؛ و جنودى است شيطانى و جهلانى كه آن را جذب به ملكوت سفلى و دعوت به شقاوت مىكنند . و هميشه بين اين دو لشكر جدال و نزاع است ؛ و انسان ميدان جنگ اين دو طايفه است : اگر جنود رحمانى غالب شد ، انسان از اهل سعادت و رحمت است و در سلك ملائكه منخرط ، و در زمرهء انبيا و اوليا و صالحين محشور است . و اگر جنود شيطانى و لشكر جهل غالب آمد ، انسان از اهل شقاوت و غضب است ، و در زمرهء شياطين و كفار و محرومين محشور است . و چون در اين اوراق بناى تفصيل نيست ، به بعضى مقامات نفس اشاره كرده و وجوه سعادت و شقاوت آن را اجمالًا بيان نموده ، كيفيت جهاد نفس را در آن مقام بيان مىكنيم . ان شاء اللَّه .

--> ( 1 ) - ر . ك : سرّ الصلاة ، امام خمينى قدس سره ، ص 7 ؛ مجموعه آثار حكيم صهبا ( آقا محمدرضا قمشه‌اى ) ، رسالةٌ فيتحقيق الأسفار الأربعة ، ص 210 ؛ أسرار الحكم ، ص 350 و 618 ؛ رشحات البحار ، ص 194 . ( 2 ) - ر . ك : سرّ الصلاة ، امام خمينى قدس سره ، ص 6 ؛ الحكمة المتعالية ، ج 1 ، ص 321 ، تعليقهء 2 ( سبزوارى ) ؛ شذرات المعارف ، ص 127 ، شذرهء ششم . ( 3 ) - ر . ك : سرّ الصلاة ، امام خمينى قدس سره ، ص 6 ؛ الحكمة المتعالية ، ج 9 ، ص 21 . ( 4 ) - ر . ك : سرّ الصلاة ، امام خمينى قدس سره ، ص 5 ؛ الفتوحات المكّية ، ج 4 ، ص 172 ؛ إنشاء الدوائر ، ص 21 .