فرموده‌اند بدين معنا « 1 » ؛ پس رجاء او قوّت گيرد و اميدوار به رحمت حق گردد . كريمى كه كرامت‌هاى او به محض عنايت و رحمت است ، و مالك الملوكى كه بىسابقهء سؤال و استعداد به ما عناياتى فرموده كه تمام عقول از علم به شمه‌اى از آن عاجز و قاصر است ، و عصيان اهل معصيت به مملكت وسيع او خللى وارد نكند و طاعت اهل طاعت در آن افزونى نياورد ؛ بلكه هدايت آن ذات مقدس طرق طاعت را ، و منع آن ذات اقدس از عصيان ، براى عنايات كريمانه و بسط رحمت و نعمت است ، و براى رسيدن به مقامات كمال و مدارج كماليه و تنزيه از نقص و زشتى و تشوّه است . پس ، اگر برويم در درگاه عز و جلالش و پيشگاه رحمت و عنايتش و عرض كنيم : بار الها ، ما را لباس هستى پوشانيدى و تمام وسايل حيات و راحت ما را فوق ادراك مدركين فراهم فرمودى و تمام طرق هدايت را به ما نمودى ، تمام اين عنايات براى صلاح خود ما و بسط رحمت و نعمت بود ، اكنون ما در دار كرامت تو و در پيشگاه عزّ و سلطنت تو آمديم با ذنوب ثقلين ، در صورتى كه ذنوب مذنبين در دستگاه تو نقصانى وارد نكرده و بر مملكت تو خللى وارد نياورده ؛ با يك مشت خاك كه در پيشگاه عظمت تو به چيزى و موجودى حساب نشود چه مىكنى جز رحمت و عنايت ؟ آيا از درگاه تو جز اميد رحمتْ چيز ديگر متوقع است ؟ پس ، انسان هميشه بايد بين اين دو نظر متردد باشد : نه نظر از نقص خود و تقصير و قصور از قيام به عبوديت ببندد ؛ و نه نظر از سعهء رحمت و احاطهء عنايت و شمول نعمت و الطاف حق - جلّ جلاله - بپوشد .

--> ( 1 ) - در دعاى دوازدهم از صحيفهء سجاديه ، ص 66 مىفرمايد : « إذْ جَميعُ إحْسَانِكَ تَفَضُّلٌ وَإذْ كُلّ نِعَمِك‌َابتداءٌ » ؛ « زيرا كه همهء احسان‌هاى تو تفضّل است ، و همهء نعمت‌هاى تو بىسابقهء استحقاق است » . و در دعاى سى و دوم صحيفهء سجاديه ، ص 173 مىفرمايد : « فَلَكَ الَحمدُ عَلى ابتدائِكَ بِالنِّعَمِ الجِسام » ؛ « پس سپاس براى تو است كه نعمت‌هاى بزرگ را آغاز فرمودى » . و در دعاى ابوحمزه از امام سجاد و دعاهاى ديگر مانند دعاى افتتاح و . . . نظير اين مضمون وجود دارد .