الأمة » « 1 » . يعنى « من و على دو پدر اين امتيم » ؛ و اگر ما را در محضر ربوبيت حاضر كنند و حساب كشند در مقابل روى آن بزرگواران و از ما جز زشتى و بدى در نامهء عمل نباشد ، به آن بزرگوارها سخت مىگذرد و آنها در محضر حق تعالى و ملائكه و انبيا شرمسار شوند . پس ، ما چه ظلمىبزرگ كرديم به آنها ، و به چه مصيبتى مبتلا شديم و خداى تعالى با ما چه معامله خواهد كرد ؟ پس ، اى انسان ظلوم جهول كه به خود ظلم كنى و به اولياء نعم خود ، كه جان و مال و راحت خود را در راه هدايت تو فدا كردند و با اشدّ مصيبت‌ها و ابتلا كشته شدند و زن و فرزند آنها اسير و دستگير شد - همه در راه هدايت و نجات تو - در عوض آن‌كه تشكر از زحمات آنها كنى و پاس مراحم آنها را نگاه دارى ، چنين ظلم فاحشى كنى و گمان كنى كه فقط ظلم به نفس كردى . قدرى از خواب غفلت بيدارشو و پيش نفس خود خجلت بكش ؛ و بگذار آنها را با همان ظلم‌هايى كه از اعداى دين ديدند ؛ ديگر تو كه دعوى دوستى مىكنى به آنها ظلم مكن كه ظلم از دوست و مدعى دوستى ناگوارتر است و زشت‌تر . فصل در تعداد هواهاى نفسانيه است بايد دانست كه هواهاى نفسانى بسيار مختلف و گوناگون است به حسب مراتب و متعلقات . و گاهى به قدرى دقيق است كه انسان خود نيز از آن غافل شود كه آن كيد شيطانى و هواى نفسانى است ، مگر آن‌كه او را تنبه دهند و از غفلت بيدار كنند . و با همهء اختلاف تمامت آنها در سدّ راه حق و منع طريق خدا شركت دارند ، گرچه در مراتب آن متفاوت‌اند : چنانچه اهل اهويهء باطله و اتخاذ خدايان از طلا و غير آن - چنانچه خداى تعالى از آنها خبر دهد : أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ « 2 » . و ديگر آيات شريفه - به‌طورى از خدا بازمانند . و اهل متابعت هواهاى نفسانى و اباطيل شيطانى در ساير عقايد باطله

--> ( 1 ) - كمال الدين ، ص 261 ، حديث 7 ؛ معاني الأخبار ، ص 52 ، حديث 3 . ( 2 ) - « پس آيا ديدى آن‌كه هوس خود را خداى خويش گرفته ؟ » . ( الجاثية ( 45 ) : 23 )