السيد الخميني

159

شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( موسوعة الإمام الخميني 46 ) ( فارسى )

وَ بِإسْنَادِه عَنْ مُيَسِّرٍ قَالَ : ذُكِرَ الْغَضَبُ عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ - عليه السلام - فَقَالَ : « إن الرجل ليغضب فما يرضى أبدا حتى يدخل النار . فأيما رجل غضب على قوم و هو قائم فليجلس من فوره ذلك ، فإنه سيذهب عنه رجز الشيطان ، وأيما رجل غضب على ذي رحم فليدن منه فليمسه ، فإن الرحم إذا مست سكنت » « 1 » . راوى گويد : « ذكر شد غضب خدمت حضرت باقر - عليه السلام - پس فرمود : " همانا مرد غضب مىكند ، پس راضى نشود هرگز تا داخل آتش شود . ( يعنى غضب او فرو ننشيند تا او را به آتش جهنم كشاند ) . پس هر مردى كه غضب كرد بر قومى و حال آن‌كه ايستاده است ، فوراً بنشيند كه همانا به‌زودى برود از او وسوسهء شيطان ، و هر مردى كه غضب كند بر خويشاوندان خود ، نزديك او رود و او را مسّ كند ، زيرا كه رَحِم وقتى ممسوس شد به مثل خود ، ساكن شود " » . و از اين حديث شريف دو علاج عملى استفاده شود براى حالِ ظهور غضب : يكى عمومى كه آن نشستن و تغيير وضع دادن است چنانچه در حديث ديگر است كه اگر نشسته بود و غضب كرد برخيزد « 2 » . و از طرق عامه منقول است كه پيغمبر خدا - صلّى اللَّه عليه و آله - وقتى غضب مىفرمود ، اگر ايستاده بود مىنشست ، و اگر نشسته بود به پشت مىخوابيد ، غضبش ساكن مىشد « 3 » . و ديگر علاج خصوصى راجع به ارحام كه

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 302 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 2 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 358 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 53 ، حديث 4 . ( 2 ) - عن أبي عَبداللَّه عليه السلام عن أبيه عليهما السلام : « أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَهُ الْغَضَبُ ، فَقَالَ : إِنَّ الرَّجُلَ لَيَغْضَبُ حَتَّى مَا يَرْضَى أَبَداًوَيَدْخُلُ بِذَلِكَ النَّارَ ؛ وَأَيُّمَا رَجُلٍ غَضِبَ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسْ ، فَإِنَّهُ سَيَذْهَبُ عَنْهُ رجزُ الشَّيْطَانِ ؛ وَإِنْ كَانَ جَالِساً فَلْيَقُمْ » ؛ « از ابوعبداللَّه ، از پدرش عليه السلام روايت شده كه نزد او سخنى از خشم به ميان آمد ، پس او گفت : بسا مردى كه چنان خشمگين شود كه هيچ‌گاه خشنود نگردد و به سبب آن به آتش درآيد . و هر كس در حالى كه ايستاده است خشمگين گردد بنشيند ، كه به راستى پليدى شيطان از او خواهد رفت . و اگر نشسته باشد برخيزد » . ( مرآة العقول ، ج 10 ، ص 146 ، شرح حديث 2 ؛ الأمالي ، صدوق ، ص 279 ، مجلس 54 ، حديث 25 ) ( 3 ) - عن أبي هريرة قال : « كَانَ رَسُول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم إذَا غَضِبَ وَهو قائمٌ جَلَسَ وَإذا غَضِبَ وَهُوَ جالِسٌ اضطجَع‌َفَيَذهَبُ غَيْظُهُ » . ( مرآة العقول ، ج 10 ، ص 146 ؛ الجامع الصغير ، ج 2 ، ص 343 ، حديث 6752 ؛ كنز العمّال ، ج 7 ، ص 141 ، حديث 18404 )