است ، بلكه عادتاً از جملهء ممتنعات است ، كه در حال شدت غضب و اشتعال نايرهء آن ، انسان از ساير معاصى بلكه موبقات و مهلكات نجات پيدا كند . چه بسا به واسطهء غضب يك دقيقه و شدت اشتعال اين جمرهء ملعونهء شيطانى انسان به پرتگاه‌هاى نيستى و هلاكت افتد : سَبّ انبيا و مقدسات - نعوذ باللَّه - كند ؛ قتل نفس مظلومه كند و هتك حرمات نمايد ، و دنيا و آخرت خود را به باد فنا دهد . چنانچه در حديث شريف كافى است : عَنْ أَبي عَبْدِاللَّه - عليه السلام - في حَديثٍ : « كان أبي يقول : أي شيء أشد من الغضب ؟ إن الرجل ليغضب فيقتل النفس التي حرم الله و يقذف المحصنة » « 1 » . يعنى « حضرت صادق - عليه السلام - فرمود كه پدرم مىفرمود : " چه چيز شديدتر است از غضب ؟ همانا مرد غضب مىكند ، پس قتل نفسى را كه خدا حرام كرده مىكند ، و افترا به زن محصنه مىزند " » . و بيشتر فتنه‌هاى بزرگ و كارهاى فجيع در اثر غضب و اشتعال آن واقع شده . انسان در حال سلامت نفسْ بايد خيلى خوفناك باشد از حال غضبناكى خود . و اگر داراى اين آتش سوزان است ، در وقتى كه حالت سكونت از براى نفس است در صدد علاج برآيد و با تفكر در مبادى آن و مفاسد آن در حال اشتداد و آثار و مفاسد آن در آخر امر بلكه خود را نجات دهد . فكر كند قوه‌اى را كه خداى تعالى براى حفظ نظام عالم و بقاى نوع و شخص و ترتيب نظام عايله و تمشيت بنى الانسان و حفظ حدود و حقوق مرحمت فرموده ، و در سايهء آن بايد نظام ظاهر و باطن و عالم غيب و شهادت اصلاح شود ، اگر انسان در خلاف آن و بر ضد مطلوبات حق تعالى و خلاف مقاصد الهى صرف كند ، چقدر خيانت كرده و مستحق چه ملامت‌ها و عقوبت‌هايى است . و چقدر ظلوم و جهول « 2 » است كه رد امانت حق تعالى را نكرده ، سهل است ، او را صرف در راه عداوت و تحصيل غضب او كرده . معلوم است چنين شخصى امان از غضب الهى ندارد .

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 303 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 4 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 359 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 53 ، حديث 7 . ( 2 ) - اشاره است به آيه معروف امانت : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا . ( الأحزاب ( 33 ) : 72 )