نيست ، و صرف همت در فهم اصطلاحات و رد و قبول و جرح و تعديلْ بازدارد پياده را ز سبيل « 1 » . آنچه در اين باب مهم است فهم دنياى مذمومه است كه انسانِ طالب آخرت اگر بخواهد از آن احتراز كند ، با خُبرت احتراز نمايد . و آنچه اعانت كند انسان را در اين سلوك راه نجات ، و ما آن را ان شاء اللَّه در ضمن چند فصل بيان مىكنيم . و از خداى تعالى توفيق مىطلبيم در سلوك اين طريق . فصل بيان كلام مولانا مجلسى ( ره ) در حقيقت دنياى مذمومه جناب محقّق خبير و محدّث بىنظير ، مولانا مجلسى - عليه الرحمة - مىفرمايد : بدان آنچه از مجموع آيات و اخبار ظاهر مىشود به حسب فهم ما ، اين است كه دنياى مذمومه مركّب است از يك امورى كه انسان را باز دارد از طاعت خدا و دوستى او و تحصيل آخرت . پس دنيا و آخرت با هم متقابل‌اند . هر چه باعث رضاى خداى سبحان و قرب او شود ، از آخرت است اگر چه به حسب ظاهر از دنيا باشد ؛ مثل تجارات و زراعات و صناعاتى كه مقصود از آنها معيشت عيال باشد براى اطاعت امر خدا ، و صرف كردن آنها در مصارف خيريه و اعانت كردن به محتاجان و صدقات و بازايستادن از سؤال از مردم ، و غير آن ؛ و اينها همه از آخرت است ، گرچه مردم آن را از دنيا دانند . و رياضات مبتدعه و اعمال ريائيه ، گرچه با تزهد و انواع مشقت باشد ، از دنياست ؛ زيرا كه باعث دورى از خدا شود و قرب به سوى او نياورد ؛ مثل اعمال كفار و مخالفان « 2 » ، انتهى . و از يكى از محققان « 3 » نقل فرمايد كه دنيا و آخرتِ تو عبارت است از دو حالت از حالات قلب تو : آنچه نزديك است و قبل از مردن ، نامش دنياست ، و آنچه بعد از اين آيد

--> ( 1 ) - مصرع دوم اين بيت است كه : « خواب نوشين بامداد رحيل / باز دارد پياده را ز سبيل » . ( كليات سعدى ، ص 5 ، ديباچه گلستان ) ( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 70 ، ص 63 ؛ مرآة العقول ، ج 8 ، ص 283 . ( 3 ) - إحياء علوم الدين ، ج 3 ، ص 321 .