السيد الخميني

112

شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( موسوعة الإمام الخميني 46 ) ( فارسى )

رياست و سلطنت است دارا بودند ، با اين وصف تواضعشان بيشتر از همه كس بود . پس ، بدان‌كه تواضع وليدهء علم و معرفت است ، و كبر و سركشى زاييدهء جهل و نادانى است . اين ننگ جهل و عار پستى نظر را از خود دور كن ؛ و متصف به صفات انبيا شو ؛ و صفت شيطان را به يك سو انداز ؛ و منازعه با خداى خود در رداى كبرياى او مكن كه منازع با حقْ مقهور غضب او خواهد شد و به رو در آتش خواهد افتاد . اگر در صدد اصلاح نفس برآمدى ، طريق عملى آن نيز با قدرى مواظبت سهل و آسان است . و در اين طريق با همت مردانه و حريت فكر و بلندى نظر به هيچ مخاطره تصادف نمىكنى . تنها راه غلبهء به نفس اماره و شيطان و راه نجات بر خلاف ميل آنها رفتار كردن است . هيچ راهى بهتر براى سركوبى نفس از اتصاف به صفت متواضعين و رفتار كردن مطابق رفتار و سيره و طريقهء آنها نيست . در هر مرتبه از تكبر كه هستى و اهل هر رشتهء علمى و عملى و غير آن كه هستى ، بر خلاف ميل نفسانى چندى عمل كن ، با تنبّهات علمى و تفكر در نتايج دنيايى و آخرتى ، اميد است راهْ آسان و سهل شده نتيجهء مطلوبه بگيرى . اگر نفس از تو تمنا كرد كه صدر مجلس را اشغال كن و تقدم بر هم‌قطار خود پيدا كن ، تو بر خلاف ميل آن رفتار كن . اگر تأنّف مىكند از مجالست با فقرا و مساكين ، تو دماغ او را به خاك ماليده با فقرا مجالست كن ، هم غذا شو ، هم‌سفر شو ، مزاح كن . ممكن است نفس از راه بحث با تو پيش آيد و بگويد : تو داراى مقامى ، بايد مقام خود را براى ترويج شريعت حفظ كنى ، با فقرا نشستن وقع تو را از قلوب مىبرد ، مزاح با زيردستان تو را كم وزن مىكند ، پايين نشستن در مجالس از مقام تو كاسته مىكند ، آن وقت خوب نمىتوانى به وظيفهء شرعى خود اقدام كنى ؛ بدان تمام اينها دام‌هاى شيطان و مكايد نفس است . رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - موقعيتش در دنيا از حيث رياست از تو بيشتر بود ، و سيره‌اش آن بود كه ديدى . من خود در علماى زمان خود كسانى را ديدم كه رياست تامّهء يك مملكت ، بلكه قُطر شيعه را داشتند ، و سيرهء آنها تالىتلو سيرهء رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - بود . جناب استاد معظم و فقيه مكرم ،