السيد الخميني

100

شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( فارسى )

و گاهى در بعضى از اهل علم اين صفت پيدا شود و عذر تراشد كه تواضع براى اغنيا خوب نيست ، و نفس اماره به او گويد كه تواضع از براى اغنيا ايمان را ناقص كند . بيچاره فرق نمىگذارد بين تواضع براى غناى اغنيا و غير آن : يك وقت رذيلهء حب دنيا و جذبهء طلب شرف و جاه انسان را به تواضع وا مىدارد ، اين خلق تواضع نيست ، اين تملق و چاپلوسى است ، و از رذايل نفسانيه است . صاحب اين خلق از فقرا تواضع نكند مگر آنكه در آنها طمعى داشته باشد يا طعمه سراغ كند . يك وقت ، خلق تواضع انسان را دعوت به احترام و فروتنى مىكند ، غنى باشد يا فقير ، مطمح نظر باشد يا نباشد . يعنى تواضع او بى آلايش است ، روح او پاك و پاكيزه است ، جاه و شرف مجامع قلب او [ را ] به خود جذب نكرده . اين تواضع براى فقرا خوب است ، براى اغنيا هم خوب است . هر كس را به فرا خور حال او احترام بايد كرد . ولى اين تحقير تو و تكبر تو از اهل جاه و شرف نه از آن است كه متملق نيستى ، بلكه براى آن است كه حسودى و خودت هم در اشتباهى . و لهذا اگر به تو احترام غير متوقع كند ، او را تواضع كنى و براى او فروتن شوى ! در هر صورت ، مكايد نفس و شاهكارهاى او به قدرى دقيق است كه انسان جز پناه به خدا چاره‌اى ندارد . و الحمد للّه أوّلا و آخرا .