سؤال 164 - كسى كه نماز او چندان كامل نيست ، اگر براى خود ، يا به نيابت از ديگرى به حج برود ، آيا مىتواند شخصى كه قرائت نمازش صحيح است را نايب كند ؟ جواب : در مورد حجِّ خودش ، بايد به اندازه‌اى كه توانايى دارد انجام دهد ، و كوشش كند تا آنجا كه مىتواند قرائت نماز را اصلاح كند ، ولى اگر قرائتش صحيح نيست ، نايب شدن او براى ديگران مشكل است . سؤال 165 - اگر كسى كه ديگرى را نايب كرده ، يا منوب عنه ، به هنگام نيابت بداند كه نايب جزء معذورين است ، لطفاً بفرمائيد : الف ) آيا اخذ اجرت براى نايب حلال است ؟ ب ) آيا حجّ نيابتى او صحيح و از منوب عنه كفايت مىكند ؟ جواب : اگر نايب نمىدانسته كه حجّ نيابتى معذور صحيح نيست ، و منوب عنه مىدانسته ، بايد اجرة المثل او را بپردازد ، ولى اين حج از منوب عنه كفايت نمىكند . سؤال 166 - معذور به چه كسى گفته مىشود ؟ آيا كسى كه نمىتواند نماز طواف را صحيح بخواند ، يا نمىتواند خودش رمى جمرات كند ، يا نمىتواند قربانى نمايد ، و يا نمىتواند يكى ديگر از واجبات حج ، اعم از اركان و غير اركان ، را انجام دهد معذور شمرده مىشود ؟ جواب : هر كس نتواند اعمال اختيارى حج را انجام دهد معذور است ، و نمىتواند نايب شود ؛ البتّه عذرهايى كه در اثناء حج پيش مىآيد مانع صحّت نيابت نيست . همچنين اقدام شخص حاجى به قربانى در حال اختيار نيز شرط نيابت نمىباشد . سؤال 167 - شخصى معذور است ، ولى عذرش به گونه‌اى است كه ضررى به حج و عمرهء خودش نمىزند . آيا چنين شخصى حق دارد به