مسألهء 47 - كسى كه در محلّ زندگىاش مستطيع نمىباشد واجب نيست به حج برود ؛ هر چند استطاعت حجّ ميقاتى را داشته باشد ، ولى اگر به حج برود ، و زمانى كه به ميقات مىرسد استطاعت حج با تمام شرايط ديگر حاصل گردد ، مستطيع مىشود ، و كفايت از حجّ واجب او مىكند . شرط دوم : استطاعت طريقى مسألهء 48 - كسى كه بلافاصله پس از استطاعت مالى براى تشرّف به حج ثبت نام كرده ، و در قرعه‌كشى شركت نموده ، ولى قرعه به نام او اصابت نكرده ، و موفّق به عزيمت به خانه خدا نگرديده ، مستطيع نشده ، و حج بر او واجب نيست ، مشروط بر آن كه راه صحيح ديگرى جز شركت در قرعه‌كشى نداشته باشد ، ولى اگر مسامحه نموده ، و در ثبت نام تأخير كرده ، حج بر او واجب است . شرط سوم : استطاعت جسمانى مسألهء 49 - هرگاه زنى ، كه در حيات شوهر استطاعت مالى نداشته ، شوهرش را از دست بدهد ، و پس از مرگ شوهر ، به واسطهء ارثى كه از شوهر به او رسيده ، استطاعت مالى پيدا كند ، ولى بر اثر بيمارى قادر بر رفتن به حج نباشد ، مستطيع نشده ، و حج بر او واجب نيست ؛ همچنين اگر بعد از مردن شوهر ، شغل يا زراعت ، يا صنعت ، يا پس‌اندازى كه بتواند پس از بازگشت از حج زندگى خود را با آن اداره كند نداشته باشد ، مستطيع نمىشود ؛ هر چند ارثى كه برده جوابگوى هزينه‌هاى حج باشد . مسألهء 50 - شخصى كه از سالها قبل مستطيع بوده و فعلًا مسافرت با هواپيما ، به خاطر كسالتى كه دارد ، براى او امكان‌پذير نيست ، و عزيمت به اين سفر روحانى با غير هواپيما نيز ممكن نباشد ، بايد نايب بگيرد ، مگر اين كه اميد بهبودى داشته باشد ، كه بايد صبر كند ، و اگر در اين فاصله فوت كند ،