[ مقدمات پژوهش ] پيشگفتار سير تاريخى « مناسك جامع » بخشى از نظرات فقهى مرجع عاليقدر ، حضرت آية اللّه العظمى مكارم شيرازى ، مدّ ظلّه العالى ، پيرامون مناسك و اعمال حج ، براى نخستين بار در كتاب « تعليقات على العروة الوثقى » به زبان عربى منتشر شد ، سپس به صورت كاملتر و فراگير ، به گونه‌اى كه عمدهء احكام حج و عمره را در بر داشت ، در كتاب « مناسك حجّ » معظّم له انتشار يافت . در مرحلهء بعد ، و به پيشنهاد سازمان حج ، معظّم له « بر مناسك حجّ امام خمينى قدس سرّه الشريف » كه از جامعترين مناسكهاى حج به زبان فارسى محسوب مىشود ، حاشيه زدند كه ابتدا حواشى مزبور به صورت مستقل ، و سپس در پاورقى كتاب مذكور ، و به همراه حواشى سه تن از مراجع بزرگ تقليد ، آيات عظام خوئى ، گلپايگانى و اراكى قدّس اللّه اسرارهم چاپ ، و در اختيار علاقمندان قرار گرفت . پرسش و پاسخهاى جديدى كه از محضر معظّم له شده بود نيز در دو جلد ، به نام « استفتائات جديد » به علاقمندان عرضه شد ، كه بحمداللّه جلد