خدا شرك مىورزند ( و فرمان شيطان را به جاى فرمان خدا گردن مىنهند ) » . « 1 » كسانى كه او را شريك خداوند قرار مىدهند و از او اطاعت مىكنند ، روز قيامت شيطان به آنها مىگويد : « وَ مَا كَانَ لِىَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا انْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِى فَلَا تَلُومُونِى وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ ؛ من بر شما تسلّطى نداشتم جز اين كه دعوتتان كردم و شما دعوت مرا پذيرفتيد بنابراين مرا سرزنش نكنيد خود را سرزنش كنيد » « 2 » . اين نكته قابل ذكر است كه خودِ شيطان براى كسانى كه در راه تكامل هستند اسباب تكامل است ، چون با او گلاويزشدن و دست و پنجه نرم كردن باعث تقويت ايمان است . يكى از مورّخان معروف غربى « تواين‌بى » در كتاب فلسفهء تاريخ مىگويد : من در تمام تمدّن‌هايى كه در دنيا به وجود آمده دقّت كردم ، هيچ تمدّنى به وجود نيامد مگر مورد هجوم دشمن قوى خارجى قرار گرفت و براى دفاع ، تمام قوايش را بسيج كرد و شكوفا شد . پس در خلقت شيطان حكمتى است ، همچنان كه اگر هواى نفس نبود عارفان قوى نمىشدند . قرآن مىفرمايد : « انَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطِانٌ » « 3 » لحن آيه اين نيست كه شيطان با شيعيان گلاويز نمىشود ، بلكه خداوند مىفرمايد من حامى و ياورشان هستم ، آنها به سوى من آمده و بندهء من شده‌اند و

--> ( 1 ) سوره نحل ، آيهء 100 . ( 2 ) سورهء ابراهيم ، آيهء 22 . ( 3 ) سورهء إسراء ، آيهء 65 .