الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( تدوين سيد محمد عبد الله زاده )
9
گفتار معصومين ( ع ) ( فارسى )
1 : عبرت و چند صفت ديگر حضرت على عليه السلام مىفرمايند : « إنَّ المُؤْمِنَ إذا نَظَر اعْتَبَرَ ، وإذا سَكَتَ تَفَكَّرَ ، وإذا تَكَلَّمَ ذَكَرَ ، وإذا اسْتَغْنى شَكَرَ ، وإذا أصابَتْهُ شِدَّةٌ صَبَرَ . . . ؛ به راستى چون مؤمن بنگرد ، عبرت گيرد و چون سكوت كند ، بينديشد و چون سخن گويد ، ذكر گويد و چون بىنياز شود ، شكر كند و چون در سختى افتد ، صبر كند . . . » . « 1 » در واقع پنج صفت از اوصاف مؤمن در صدر اين حديث مطرح شده است كه مىتوان گفت از پايههاى اصلى صفات نيك انسان به شمار مىآيد ، و اگر بخواهيم ايمان خود را آزمايش كنيم بايد آن را به اين حديث عرضه بداريم . اين پنج صفت عبارتند از : نظر ، تفكّر ، تذكّر ، شكر و صبر . اوّلين مرحلهء خودسازى ، نظر است ؛ نگاه كردن به عالم هستى و عبرت گرفتن ، نگاه كردن به تاريخ بشر و سرنوشت شوم ظالمان و نام نيك پاكان و نيكان ؛ نگاه كردن به اطراف خود و دوستانى كه سالهاى گذشته كنار ما بودند و الآن نيستند ، نه تنها نگاه كردن به آيات آفاق بلكه نگاه به آيات انفسى و صفات خويش و نظر كردن به نقطه ضعفها و نقطه قوّتها ، كه در ادامه در باب عبرت
--> ( 1 ) . تحف العقول ؛ و بحارالانوار ، ج 75 ، ص 51 ، ح 79