و دانش را از بين مىبرد » . طمع ممدوح و نيكو هم داريم كه قرآن درباره آن مىفرمايد : « تَتَجَافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَطَمَعاً . . . » ؛ پهلوهايشان از بسترها دور مىشود ( و شبانگاه به پا مىخيزند و رو به درگاه خدا مىآورند ) و پروردگار خود را با بيم و اميد مىخوانند » . « 1 » امام سجّاد عليه السلام در دعايش عرض مىكند : « إذا رَأَيْتُ مَوْلاىَ ذُنُوبى فَزِعْتُ ، وَإذا رَأَيْتُ عَفْوَكَ طَمِعْتُ ؛ سرورم چون به گناهان خود مىنگرم بيمناك مىشوم و چون به بخشش تو مىنگرم ، طمع مىبندم » . « 2 » 2 . عامل ذلالت انسان : فرمود كسى كه دردش را براى همه مىگويد و داد مىزند خودش را ذليل مىكند ، انسان با شخصيت مسائلش را حفظ مىكند و دردهايش را براى ديگران بيان نمىكند . نقل مىكنند كه شخصى دندانش درد مىكرد و از شدت دندان درد داد و بيداد مىكرد و آه و ناله‌اش همه جا پيچيده بود . شخصى به او گفت : چقدر كم‌طاقتى ؟ من سه سال است كه بينايى خود را از دست داده‌ام اما به احدى نگفتم . على عليه السلام مىفرمايد : « رَضِىَ بِالذُّلِّ مَنْ كَشَفَ عَنْ ضُرِّهِ ؛ كسى كه از گرفتارى خود پرده بردارد ، به خوارى تن داده است » . « 3 » 3 . عامل توهين انسان : فرمود اگر زبانش را امير خود كند به خود توهين كرده و خودش را ارزان

--> ( 1 ) . سورهء سجده ، آيهء 16 ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 98 ، ص 83 ( 3 ) . ميزان الحكمه ، ج 3 ، ص 443 ؛ و شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 18 ، ص 84