او مأيوس نمىشد ، و هر كس به در خانهء او مىآمد نااميد باز نمىگشت ؛ سه چيز را از خود رها كرده بود : مجادله در سخن ، پرگويى ، و دخالت در كارى كه به او مربوط نبود ؛ و سه چيز را در مورد مردم رها كرده بود : كسى را مذمت نمىكرد ، سرزنش نمىفرمود ، و از لغزش‌ها و عيب‌هاى پنهانى مردم را به رويشان نمىآورد . « 1 » خود پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارهء الفت و دوستى دل‌هاى مردم جمله‌اى دارد خطاب به بنىعبدالمطلب كه مىفرمايد : « يا بَني عَبْدِ الْمُطَّلِب ، إنّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النّاسَ بأمْوالِكُمْ ، فالْقُوهُمْ بِطَلاقَةِ الوَجْهِ وَحُسْنِ البِشْرِ ؛ اى فرزندان عبدالمطلب : شما نمىتوانيد با اموالتان دل‌هاى مردم را به خود جلب كنيد ( چون سرمايه‌ها محدود است و خواسته‌هاى مردم نامحدود ) لكن سرمايه‌اى به شما نشان مىدهم كه نامحدود است و فناناپذير و آن سرمايه اخلاق است ( كه مىتوان همه جا آن را مصرف كرد و تمام هم نمىشود و باعث جلب مردم مىشود ) » . « 2 » اگر بخواهيم در بين مردم جايگاهى پيدا كنيم راهى جز حسن خلق و جوشيدن با مردم و اظهار محبّت كردن با آنها نيست ، خداوند در آيهء 128 توبه پنج صفت براى پيامبر مىشمارد : « لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ » . 1 . پيامبر از خود شماست و از ميان شما برخواسته است . 2 . دردهاى شما براى او درد است و دلسوز شما است . 3 . اصرار بر هدايت شما دارد . 4 . رئوف است . 5 . مهربان است و خطاهاى شما را مىبخشد . چه خوب است كه اين اخلاق اسلامى امروز زنده شود و در هر مسلمان

--> ( 1 ) . معانى الاخبار ، ص 83 ، به نقل از تفسير نمونه ، ج 24 ، ص 378 ( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 84