3 . اشاره به برهان علّت و معلول است چون وقتى انسان به خود مىنگرد مىبيند كه روح و جسم او معلول علّت ديگرى است و آن علّت هم كه پدر و مادر او باشند باز معلول علّت ديگرى هستند و اين سلسله علّت و معلول نمىتواند تا بىنهايت پيش برود چون تسلسل لازم مىآيد و تسلسل باطل است ، در نتيجه اين علل و معلولات بايد به علّت نخستين كه همان علّة العلل و واجب الوجود است كه هستىاش از درون ذاتش مىجوشد و محتاج ديگرى نيست ، ختم شود . مانع بزرگى كه بر سر راه خودشناسى وجود دارد ، حبّ ذات و خودخواهى و خودبينى است كه باعث مىشود انسان صفات رذيله و عيب‌هاى اخلاقى و نقاط ضعف خويش را نشناسد . على عليه السلام مىفرمايند : « جَهلُ المَرْءِ بِعيب‌هاهِ مِنْ اكْبَرِ ذُنُوبِهِ ؛ ناآگاهى انسان نسبت به عيب‌هايش از بزرگ‌ترين گناهان اوست » . « 1 » مرحوم فيض كاشانى براى پى بردن به عيب‌هاى خويش چهار راه را نشان مىدهد : « 2 » 1 . به سراغ استادى برود كه آگاه از عيب‌هاى نفس است و از ارشادات او بهره گيرد . 2 . دوست راستگو و با ايمان و آگاهى را پيدا كند و او را مراقب خويش قرار دهد كه هرگاه اخلاق و عيب‌هاى پنهان و آشكار او را ببيند به او اطّلاع دهد ؛ چرا كه امام صادق عليه السلام فرموده است : « احَبُّ اخْوانى الَىَّ مَنْ اهْدى الَىَّ عيب‌هاى ؛ محبوب‌ترين برادران دينى نزد من كسى است كه عيب‌هاى مرا به من هديه كند » . « 3 » البتّه اين گونه افراد بسيار اندكند .

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 74 ، ص 419 ( 2 ) . محجة البيضاء ، ج 5 ، ص 112 تا 114 ( 3 ) . تحف العقول ، حكمت 89