النِّعَمِ فَلا تُنَفِّروا أَقْصاها بِقِلَّةِ الشُّكْرِ ؛ هنگامى كه مقدّمات نعمتهاى خداوند به شما مىرسد سعى كنيد با شكرگزارى ، بقيّه را به سوى خود جلب كنيد ، نه آنكه با شكرگزارى كم آن را از خود برانيد » . « 1 » 2 . تنها شكر و سپاسگزارى از خداوند در برابر نعمتها كافى نيست ، بلكه بايد از كسانى كه وسيلهء آن موهبت بوده‌اند نيز تشكّر نماييم و حقّ زحمات آنها را از اين طريق ادا كنيم ، و آنها را از اين راه به خدمات بيشتر تشويق نماييم . در حديثى از امام سجّاد عليه السلام مىخوانيم كه مىفرمايد : « روز قيامت خداوند به بعضى از بندگانش مىفرمايد : آيا فلان شخص را شكرگزارى كردى ؟ عرض مىكند : پروردگارا من شكر تو را بجا آوردم ، مىفرمايد : چون شكر او را بجا نياوردى شكر مرا هم ادا نكردى . سپس امام فرمود : أَشْكُرُكُمْ للَّهِ أَشْكَرُكُمْ لِلنّاسِ ؛ شكر گزارترين شما براى خدا آنها هستند كه از همه بيشتر شكر مردم را بجاى آورند » . « 2 » كمترين حدّ تشكّر آن است كه برخوردها ، پرمحبّت و صميمى بوده و از هرگونه آزار و رنجش به دور باشد و عالىترين تشكّر آن است كه در برابر خوبى افراد ، چندين برابر خوبى كرده و خوبى آنها را در ظاهر و باطن ، و زبان و عمل به بهترين وجه جبران نماييم . رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « مَنْ لَمْ يَشْكُرِ النّاسَ لَمْ يَشْكُرِاللَّهَ ؛ كسى كه از انسانها تشكّر نكند از خدا تشكّر نكرده است » . « 3 » امام رضا عليه السلام مىفرمايد : « مَنْ لَمْ يَشْكُرْ والِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اللَّهَ ؛ كسى كه از پدر و مادرش تشكر نكند ، شاكر خداوند هم نبوده است » . « 4 » در زندگى پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام موارد متعدّدى ديده مىشود كه از افراد نيكوكار قدردانى و تشكّر مىكردند كه چند نمونه از آن را ذكر مىكنيم :

--> ( 1 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، شمارهء 13 . ( 2 ) اصول كافى ، ج 3 ، ص 156 ، باب الشكر ، ح 30 . ( 3 ) آثار الصادقين ، ج 9 ، ص 465 . ( 4 ) بحارالانوار ، ج 74 ، ص 68 .