همچون اعضاى يك پيكر است كه چون بعضى از آن رنجور شود و به درد آيد ، اعضاى ديگر را قرار و آرامش نخواهد بود » . « 1 » بنى آدم اعضاى يكديگرند * كه در آفرينش ز يك گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار تو كز محنت ديگران بىغمى * نشايد كه نامت نهند آدمى جملهء « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ » « 2 » يكى از شعارهاى اساسى و ريشه دار اسلامى است كه مسلمانان را از هر نژاد و هر قبيله ، و داراى هر زبان و هر سن و سال ، با يكديگر برادر مىداند . به تعبير ديگر اسلام تمام مسلمانها را در حكم يك خانواده مىداند ، و همه را خواهر و برادر يكديگر خطاب مىكند . در روايات اسلامى نيز روى اين مسأله تأكيد فراوان شده است كه به عنوان نمونه چند حديث را ذكر مىكنيم . 1 . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « المُسْلِمْ أخوالمُسْلِم ، لايَظْلِمُه ، ولايَخْذِلُه ، ولايُسْلِمُه ؛ مسلمان برادر مسلمان است ، هرگز به او ستم نمىكند ، دست از ياريش برنمى دارد ، و او را در برابر حوادث تنها نمىگذارد » . « 3 » 2 . در حديث ديگرى از همان حضرت صلى الله عليه و آله نقل شده است كه : « مَثَلُ الأَخَوَيْنِ مَثَلُ اليَدَيْنِ تَغْسِلُ إحداهما الاخرى ؛ دو برادر دينى همانند دو دستند كه هر كدام ديگرى را مىشويد ( با يكديگر كمال همكارى را دارند و عيوب هم را پاك مىكنند ) » . « 4 » 3 . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : « المُؤمِنُ أخوالمُؤمِنِ ، كالجَسَدِ الواحِدِ إذا اشْتَكى شَيْئاً مِنْهُ وَجَدَ ألَمَ ذَلِكَ في سائرِ جَسَدِه ، و أرواحُهُما مِن روحٍ واحِدةٍ ؛ مؤمن برادر مؤمن است ، و همگى به منزلهء اعضاى يك پيكرند ، كه اگر عضوى از آن به درد آيد ، ديگر

--> ( 1 ) تفسير روح الجنان ، ج 2 ، ص 450 . ( 2 ) حجرات ، آيهء 10 . ( 3 ) محجّة البيضاء ، ج 3 ، ص 332 ، كتاب آداب الصحبة و المعاشرة ، باب 2 . ( 4 ) همان مدرك ، ص 319 .