فقر از نظر اسلام : در كلام معصومين عليهم السلام آمده است : « الْفَقْرُ سَوادُ الوَجْهِ فِى الدّارَيْنِ ؛ فقر سياه رويى در دنيا و آخرت است » . « 1 » همچنين رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « لَوْ لا رَحْمَةُ ربّي عَلى فُقَراءِ امَّتي كادَ الْفَقْرُ أن يَكُونَ كُفْراً ؛ اگر رحمت خداوند بر فقراى امّت من نبود هر آينه فقر ، آنها را به كفر مىكشاند » . « 2 » فقر يكى از بدبختيهاى ملّتهاست چرا كه باعث وابستگى است . و اين وابستگى علاوه بر اينكه آنها را محتاج دولت‌هاى ديگر مىكند موجب مىشود كه فرهنگ و ارزشهاى آنها نيز پذيرا شوند . به همين دليل در حديث مىفرمايد : خداوند وقتى نعمتى به كسى مىدهد دوست دارد كه آثار نعمت در او نمايان باشد ؛ يعنى نعمت را مخفى نكند و تظاهر به فقر نكند ، چرا كه فقر و تفاقر هر دو بد است . بؤس و تبؤّس معنايش همين است كه تفاقر كند . رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « مَن تفاقر افتقر ؛ كسى كه خود را به درويشى زند نيازمند گردد » . « 3 » وقتى آثار نعمت در او نمايان شود خود نوعى شكرگزارى خداوند است و فايدهء ديگرش اين است كه به افراد نيازمند كمك مىكند و كار خير انجام مىدهد . اين نعمت شامل علم ، نفوذ اجتماعى ، مال و . . . مىشود و مردم بايد از اين نعمتها استفاده كنند البتّه نبايد نعمت و دارايى خود را به رخ ديگران بكشيم و در ورطهء تجمل‌گرايى گرفتار شويم ، چرا كه تجمّل پرستى و مسابقه دادن در تجمّل كار قارون است . بعضى از روايات غنا و بى نيازى حقيقى را غناى نفس مىداند . رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « لَيْسَ الغِنى عن كَثْرَةِ العَرَضِ ، وَ لكِنَّ الغِنى غِنى النَّفْسِ ؛ توان گرى برداشتن مال بسيار نيست بلكه بىنيازى دل است » . « 4 »

--> ( 1 ) ميزان الحكمه ، ج 7 ، ص 498 . ( 2 ) همان مدرك . ( 3 ) تحف العقول ، حكمت 45 . ( 4 ) همان مدرك ، حكمت 167 .