ارزش مىدانند و براى به دست آوردنش تلاش مىكنند ، در حالى كه عدهء ديگرى مقامات اجتماعى و سياسى را معيار ارزش مىدانند . و به همين ترتيب هر گروهى در مسيرى گام برمى دارد و به برداشت شخصى خود دل مىبندد و آن را ارزش مىشمرد . امّا از آنجا كه اين موارد ذكر شده براى ارزش متزلزل ، مادّى و زودگذر است ، يك آيين آسمانى همچون اسلام هرگز نمىتواند با آن موافقت كند ؛ لذا خط بطلان روى همهء آنها مىكشد و ارزش واقعى انسان را در صفات ذاتى او به خصوص تقوا و پرهيزكارى و تعهّد و پاكى او مىشمرد و حتّى براى موضوعات مهمّى ، همچون علم و دانش ، اگر در مسير ايمان و تقوا و ارزشهاى اخلاقى قرار نگيرد ، اهميّت قائل نيست . ملاك كرامت و ارزشمندى در پيشگاه خدا ، تقواست كه هيچ بديل و جانشينى ندارد . در آيات فراوانى از قرآن كريم ، به صورت مختلف لفظ تقوا و يا مشتقّات آن وارد شده است . يكى از بزرگ‌ترين ارزشها در نظام ارزشى اسلام ، بلكه محور همهء ارزش‌ها تقواست . تقوا اطلاقات متعدّد و معانى مختلفى دارد ؛ در بعضى از موارد به معناى اجتناب از گناهان و در موارد ديگر ، رعايت همهء احكام شرعى ، اعمّ از واجبات و محرّمات است . اگر روحيّهء تقوا و خداترسى در نهاد آدمى وجود نداشته باشد و مواظب نباشد كه احكام الهى يعنى انجام واجبات و ترك محرّمات را رعايت كند ، انسان بىبند و بار ، بىمبالات ، بىتفاوت و سر در گم بوده و راه به جايى نمىبرد . بنابراين اوّلين شرط در مسير تكامل آن است كه آدمى ، براى اعمال و رفتار خود معيار و ضابطه‌اى در اختيار داشته باشد و هواهاى نفسانى خود را تحت كنترل بگيرد در غير اين صورت هرگز به سعادت دست پيدا نخواهد كرد . خداوند اهميّت تقوا را در آيات متّعددى بيان كرده كه به چند آيه اشاره مىكنيم :