حيا يك حالت دفاعى است مثل سيستم دفاعى بدن كه وقتى ميكروبى وارد بدن مىشود اين سيستم آن را نابود مىكند . و همچنين حضرت على عليه السلام مىفرمايد : « وَ مَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَياؤُهُ ، وَ مَنْ قَلَّ حَياؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ ، وَ مَنْ قَلَّ وَرَعُهُ ماتَ قَلْبُهُ ، وَ مَنْ ماتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النّارَ ؛ كسى كه خطايش زياد شود حيايش كم مىشود ( چون وقتى يك بار گناه كند خجالت مىكشد ؛ امّا وقتى تكرار شد ديگر خجالت نمىكشد و حيا كم مىشود ) و كسى كه حيايش كم شد ، زهدش كم مىشود ( پرهيز از گناه نمىكند ) و كسى كه پرهيز از گناهش كم شود ، قلبش مىميرد ، و كسى كه قلبش بميرد ، اهل جهنّم است » . « 1 » پس بىحيايى انسان را به جهنّم مىكشاند . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : « لا إيمانَ لِمَنْ لا حَياءَ لَهُ ؛ كسى كه ايمان ندارد ، حيا نيز ندارد » . « 2 » در هر جامعه‌اى گناه تكرار شود ، حيا از بين مىرود و هرگاه گناه تكرار بشود ابهّت آن جامعه از بين مىرود يا ابهت آن گناه يا ابهت آن كار خوب از بين مىرود . چه كنيم كه حيا زياد شود و اين سپر هميشه باشد ؟ دو راه وجود دارد : 1 . كسب معرفت بيشتر ؛ يعنى در مورد عواقب گناه بيشتر فكر كنيم و دربارهء خدا معرفتمان بيشتر شود ، و باور كنيم كه عالم محضر خداست . 2 . وقتى گناهى از ما سر زد ، فوراً توبه كرده و اين ديوار شكسته را تعمير كنيم .

--> ( 1 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 349 . ( 2 ) اصول كافى ، ج 3 ، ص 166 ؛ بحارالانوار ، ج 71 ، ص 331 ؛ ميزان الحكمه ، مادّهء « الحياء » .