[ مسألة 5 : ( لو ارتدّ احد الزوجين أو ارتدّا معاً دفعتاً قبل الدخول ) ] 99 مسئلهء 5 ( فى الارتداد ) . . . . . 27 / 2 / 82 مسألة 5 : لو ارتدّ احد الزوجين أو ارتدّا معاً دفعتاً قبل الدخول وقع الانفساخ فى الحال سواء كان الارتداد عن فطرة أو ملّة و كذا ( منفسخ مىشود ) بعد الدخول اذا كان الارتداد من الزوج و كان عن فطرة ( اگر مرد مرتدّ فطرى باشد واجب القتل است و توبه‌اش قبول نيست ) و امّا ان كان ارتداده عن ملّة ( واجب القتل نيست ) او كان الارتداد من الزوجة ( كه در مدّت عدّه صبر مىكنيم ) مطلقاً ( زن چه مرتدّ فطرى باشد و چه ملّى ، حكم او قتل نيست ) وقف الفسخ على انقضاء العدّة فان رجع أو رجعت قبل انقضائها كانت زوجته و الّا انكشف أنّها بانت منه عند الارتداد . عنوان مسأله : اين مسأله در مورد نكاح مرتدّ با زن مسلمان يا مرتدّه با مرد مسلمان است ، البتّه نكاح ابتدايى منظور نيست ، چون مسلمان ابتداءً با مرتدّ و مرتدّه نمىتواند ازدواج كند ، بلكه موضوع بحث استدامهء نكاح است يعنى زن و شوهر مسلمان بوده‌اند و يكى مرتدّ شده ، حكم چيست ؟ برنامهء اينها بىشباهت به برنامهء وثنيّه و كتابيّه نيست ولى تفاوت‌هايى دارد كه به دليل اهميّت موضوع ، بحث را قدرى وسيع‌تر مطرح مىكنيم . در چهار كتاب از كتب فقهيّه احكام مرتدّ ذكر شده است : 1 - كتاب الطهارة تحت عنوان نجاست كافر اين بحث مطرح شده است . جواهر در جلد 6 آن را ذكر كرده است . 2 - كتاب النكاح كه در جلد 30 از جواهر مطرح است . 3 - كتاب الارث كه به مناسبت ارث مرتدّ در آن بحث مىشود و در جلد 39 جواهر آمده است . 4 - كتاب الحدود كه تحت عنوان حدّ مرتدّ اين بحث مطرح شده و در جلد 41 جواهر آمده است . ما در باب حدود ، احكام مرتدّ را مفصلًا بحث كرديم و در اينجا عصاره‌اى از آن را بيان مىكنيم . مرتدّ فطرى : كسى است كه نطفهء او در زمان مسلمان بودن يكى از پدر و مادرش بسته شده و بعد از بلوغ اسلام را قبول كرده و سپس كافر شود . مرتدّ ملّى : كسى است كه حين انعقاد نطفه ، پدر و مادرش هر دو كافر بودند . حكم مرتد فطرى : اصحاب ما در مورد مرتدّ فطرى در چهار حكم اجماع دارند : 1 - زوجه‌اش از او جدا مىشود . 2 - اموالش بين ورثه تقسيم مىشود . 3 - در جايى كه مرتدّ فطرى مرد باشد كشته مىشود . 4 - توبه‌اش قبول نمىشود . آيا توبهء مرتدّ فطرى در جايى كه مرد است ظاهراً و واقعاً قبول نمىشود ( كما اين كه بعضى قائلند ) يا فقط ظاهراً قبول نمىشود و حكم اعدام و تقسيم اموال و جدايى زوجه را دارد ولى عند الله قبول مىشود كه اين قول ، حق است . امّا اگر مرتدّ زن باشد از اين چهار حكم ، حكم قتل را ندارد بلكه حبس مىشود و حبس او هم حدّى ندارد و همچنين اگر مرتدّ ملّى مرد باشد كشته نمىشود ، بلكه او را توبه مىدهند و داراى حدّى است كه در آن اختلاف شده و بعضى آن را سه روز و بعضى مطابق نظر حاكم دانسته‌اند كه اگر توبه كرد قبول و اگر نكرد كشته مىشود . قبل از ورود به بحث مسئلهء مهمّى را كه امروز مطرح است بيان مىكنيم . دليل سختگيرى اسلام در مورد حكم مرتدّ فطرى : چرا اسلام بر مرتدّ فطرى در جايى كه مرد باشد تا اين اندازه سخت‌گيرى كرده به طورى كه بالاترين مجازات ( اعدام ) را براى او در نظر گرفته است ؟ و حال آن كه مطابق آيهء « لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ » « 1 » اسلام دين رأفت و رحمت است و علاوه بر اين مطابق آيهء « وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ . . . » « 2 » اسلام دين تحقيق است ؛ يعنى اگر مشركين آيات خدا را شنيده و مسلمان نشدند و در حال تحقيق هستند آنها را سالم به وطنشان برگردانيد . اين سؤال در هر زمانى مطرح بوده و در زمان ما به دو دليل بيشتر مطرح است : 1 - اسباب ارتداد زياد شده است چرا كه : اوّلًا : شبهات زياد شده . ثانياً : وسايل ارتباط جمعى در اختيار همگان قرار گرفته است . و ثالثاً : سياست با ديانت مخلوط شده و سياسيّون مىخواهند مردم را از دين بيرون كنند ، مخصوصاً از دين اسلام ،

--> ( 1 ) آيهء 256 ، سورهء بقره . ( 2 ) آيهء 6 ، سورهء توبه .