بدانيم ، لانّ الموضوع تبدّل‌و شير عوض شده و ظاهر حال اين است كه شير براى شوهر دوّم است . در اينجا مشهور و معروف بلكه ادعاى اجماع هم از شيعه و سنّى شده ، كه شير براى شوهر دوّم است و نشر حرمت نسبت به شوهر دوّم مىشود و اين احتمال كه شير براى شوهر اوّل باشد ، قابل قبول نيست ، چون خلاف ظاهر حال است . [ الثانى : أن يكون شرب اللبن بالامتصاص من الثدى ] 12 شرايط الرّضاع ( الثانى ) . . . . . 2 / 7 / 80 بحث در شرط اوّل از شرائط نشر حرمت به وسيلهء رضاع تمام شد و امّا شرط دوّم : الثانى : أن يكون شرب اللبن بالامتصاص من الثدى ، فلو وُجِر ( بريزند ) فى حلقه اللبن أو شرب المحلوب ( دوشيده شده ) من المرأة لم ينشر الحرمة . اقوال : آنچه كه از كلمات علماى خاصّه استفاده مىشود ، مشهور و معروف شرطيّت اين شرط ( مكيدن از سينه ) در نشر حرمتِ در رضاع است ، در مقابل قليلى قائل به اين شرط نيستند . مرحوم محقّق ثانى مىفرمايند : و اختلفوا في اشتراط الامتصاص من الثدى ، فالاكثر على اشتراطه ، فلو احتلب اللبن ثم وجر فى حلق الرضيع لم ينشر الحرمة و قال ابن الجنيد : ينشر ، و هو قول الشيخ فى المبسوط « 1 » . مرحوم صاحب جواهر مىفرمايد : شيخ در يك جا گفته مكيدن از سينه شرط نيست ؛ مع انّه قوى المشهور فى مواضع اخر . « 2 » پس جامع المقاصد فقط يك مورد از نظرات شيخ را ديده ؛ ولى صاحب جواهر موارد ديگر را هم ديده است . مرحوم نراقى بعد از بيان شهرت در مسأله مىفرمايد : مرحوم فيض در مفاتيح از ابن جنيد متابعت كرده است « 3 » . به نظر مىرسد اكثريّت فقهاء عامّه ، قائل به عدم شرطيّت مكيدن هستند ؛ ولى ابن رشد دو قول را بيان كرده است كه قول به عدم شرطيّت اكثر است : فانّ مالكا قال : يحرّم الوجور و اللدود ( ريختن شير به گوشهء دهان ) ، و قال عطاء و داوود : لا يحرّم « 4 » . نتيجه : مشهور در بين فقهاء ما شرطيت مكيدن از سينه است در نشر حرمت در رضاع و اقليّتى قائل به عدم شرطيّت هستند ، و در بين عامّه مشهور عدم شرطيّت و قليلى قائل به شرطيّت شده‌اند . ادلّهء قول مشهور ( شرطيّت مكيدن از سينه ) : 1 - متبادر ذهنى از معنى رضاع : بدون مكيدن شير از پستان رضاع صدق نمىكند ، چون ظاهر رضاع اين است كه بايد از پستان باشد نه اينكه در شيشه بريزند و از آن بمكد . پس متبادر ذهنى از رضاع نوشيدن از پستان است و اگر از پستان نباشد ، شك داريم كه رضاع است يا نه ، كه در اين صورت اطلاقات ( يحرم من الرّضاع . . . وَ أُمَّهاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ ) شامل اين مورد نمىگردد و جاى اصالة الحليّة است و نشر حرمت نمىشود . 2 - روايات : در اين مورد سه روايت داريم : * . . . عن الحسن بن حذيفة بن منصور ، عن عبيد بن زرارة ، عن زرارة ، عن ابى عبد اللَّه عليه السلام قال : سألته عن الرضاع فقال : لا يحرم من الرضاع الّا ما ارتضعا من ثدى واحد حولين كاملين « 5 » . ابن الغضائري « حسن بن حذيفة بن منصور » را تضعيف مىكند و مىگويد : « ضعيفٌ جداً » . البتّه ضعيف گفتن او چون سخت‌گير است فائده‌اى ندارد ؛ ولى اگر تضعيف ابن غضائرى را نپذيريم ، حدّ اقل اين است كه توثيق نشده و مجهول است ، اثر مجهول هم با ضعيف يكى است ، يعنى به اين سند نمىتوان قناعت كرد . دلالت حديث : روايت دو اشكال دارد : 1 - مشهور پانزده مرتبه شير خوردن را در نشر حرمت كافى مىدانند و « حولين كاملين » لازم نيست ، بعضى توجيه كرده‌اند كه حولين كاملين يعنى « فى حولين كاملين » به اين معنى كه تا دوسالگى شير خوردن مؤثّر است . البتّه اين توجيه خلاف ظاهر است مخصوصاً كه لفظ « كاملين » دارد كه براى شير خوردن است پس اين روايت مشتمل است بر چيزى كه خلاف اجماع است . 2 - آيا « ثدى » در اينجا مفهوم دارد يا از قبيل قيد غالبى است ؟ چرا كه بچّه معمولًا از پستان شير مىخورد و قيد غالبى مفهوم ندارد و دليل بر شرطيّت نمىشود ، كما اينكه قيد « فِي حُجُورِكُمْ » در

--> ( 1 ) جامع المقاصد ، ج 12 ، ص 211 . ( 2 ) جواهر ، ج 29 ، ص 294 . ( 3 ) مستند ، ج 16 ، ص 258 . ( 4 ) بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 31 . ( 5 ) ح 8 ، باب 5 ، از ابواب رضاع .