[ جلد دوم ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مقدّمه الحمد للّه الذي انعم علينا بفضله ، و هدانا بمنّه و كرمه و عرفنا مواقع احسانه و اكمل لنا ديننا و أتمّ نعمته علينا ، و ما كنّا لنهتدى لو لا أن هدانا اللّه ، و صلّى اللّه على اشرف بريّته و خاتم رسله ، محمّد صلى الله عليه و آله و على الأوصياء من ذريّته ، أئمّة الهدى ، و مصابيح الدّجى ، و اعلام التّقى و ذوى النّهى ، لا سيّما الامام الثانى عشر ، المهدى المنتظر ، عليه آلاف التّحيّة و الثّناء . كتاب حاضر دوّمين جلد از مجموعهء « دروس خارج فقه حضرت آية اللّه العظمى مكارم شيرازى ( مدّ ظلّه العالى ) » در بحث نكاح است كه در سال تحصيلى 80 - 79 تدريس شده كه به شكلى نوين در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است و جلد اوّل آن شامل دروس نكاح سال 79 - 78 به زودى عرضه مىگردد . بعد از آنكه در طول سال تحصيلى ، پس از هر جلسه ، جزوهء درس استاد ، در اختيار علاقه‌مندان قرار گرفت ، و با استقبال خوبى مواجه شد ، بر آن شديم كه مجموعهء درس‌ها را از ابتداى بحث‌هاى « كتاب النّكاح » در هر سال جمع‌آورى كرده و در اختيار عزيزانى كه در همهء مباحث همراه نبوده و قصد دارند به جهت پيوستگى مطالب از ابتدا آنها را دنبال كنند ، به چاپ برسانيم . بدين منظور مجموعهء درس‌ها بازبينى گرديد و تمامى روايات و مطالبى كه از كتب مختلف نقل شده ، به طور دقيق و با ذكر آدرس كامل به آن اضافه گرديد تا طالبين را از مراجعه به كتب مختلف بىنياز كند . ويژگى ممتاز درس استاد معظم ، دسته‌بندى دقيق مطالب و كيفيّت بديع و دقيق ورود و خروج به مباحث است كه در اين امر نيز سعى شده است كه به همان شيوه مطالب سنگين و مهمّ علمى با دسته‌بندى و تيتر مناسب و شماره‌گذارى ارائه شود . از جمله ويژگىهاى اين مجموعه كه آن را از نظائرش ممتاز مىكند ، اين است كه به صورت « درسى - فارسى » تنظيم شده كه ضمن سهولت دسترسى به مطالب ، حال و هواى حضور در درس را دارد ؛ علاوه بر اين در كنار اين مجموعه ، نرم‌افزارى دروس نيز آماده شده كه به راحتى با استفاده از رايانه قابل دسترسى مىباشد . اميد است توانسته باشيم خدمت كوچكى نسبت به عزيزانى كه توفيق شركت در دروس حضرت استاد را نداشته‌اند ، يا به جهت تعمّق در مطالب درسى ، سخنان استاد را بر روى كاغذ پياده نكرده‌اند برداشته باشيم . لازم به ذكر است‌كه در بعضى از دروس براى رعايت نظم و ترتيب مطالب و مباحث ، قسمت‌هايى از مطالب درسى جابجا و به قسمت‌هاى مربوطه منتقل گرديده ، لذا آن دسته از عزيزانى كه دروس حضرت استاد را از نوار كاست و يا ، در كنار اين مجموعه پىگيرى مىنمايند ، به اين نكته توجه داشته باشند . لطفاً هرگونه پيشنهاد و يا انتقاد خود را به آدرس ناشر ارسال داريد تا در مراحل بعدى از آن استفاده گردد . اللّهم وفّقنا لما تحبّ و ترضى محمّد رضا حامدى - مسعود مكارم 21 رمضان المبارك 1422 حوزهء علميّهء قم