الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
18
كتاب النكاح ( فارسى )
10 ادامهء مسأله 1 . . . . . 7 / 7 / 78 تحليل مسئلهء اولى : اين مسألهاى است كه خيلىها در زمان ما به آن دقّت نمىكنند و فقط ظواهر و امور دنيوى را در نظر مىگيرند كه مشكلات بيشمارى را به دنبال دارد . بايد ديد ازدواج براى چه هدفى است و بعد مطابق آن اهداف ، صفات را اختيار كنيم ( الصفات تتبع الأهداف و الأغراض ) . هدف از نكاح مطابق روايات : مرحلهء اوّل : بقاء نسل صالح بايد افرادى را انتخاب كرد كه از طريق وراثت داراى صلاحيّت باشند بدون شك پدر و مادر صالح ، غالباً فرزندان صالح بوجود مىآورند و عامل وراثت همان گونه كه در بيمارى جسمى وجود دارد ، در بيماريهاى روحى هم موجود است . إن قلت : اگر عامل وراثت را مؤثر بدانيم در اين صورت مكتب جبر به رسميّت شناخته شده است . قلنا : عامل وراثت مانند عامل تربيت و محيط ، مقتضى است ، نه علّت تامّه يعنى زمينههائى براى اين فرزند وجود دارد و آنچه نقش اصلى را ايفا مىكند ، ارادهء انسان است مثلًا دو نفر را فرض كنيد كه يكى همسايهء ديوار به ديوار مسجد است و ديگرى فاصلهء زيادترى تا مسجد دارد ، هر دو زمينه براى شركت در مسجد را دارند ولى آنكه نزديكتر است زمينه برايش مساعدتر است در حالى كه هيچ كدام مجبور نيستند و آنكه دور تر است ثواب بيشترى مىبرد ، در ما نحن فيه شخصى كه زمينههاى بد در وجودش هست اگر انسان خوبى شود اجر بيشترى مىبرد . نظير اين بحث در عاملِ محيط هم هست ، كه تأثير عامل محيط هم علّت تامّه نيست بلكه مقتضى است و نقش نهائى براى اراده انسان است . مرحلهء دوّم : انتخاب شريك شريك چه صفاتى بايد داشته باشد ؟ شريك زندگى مثل شريك هر كارى بايد امين ، پاك و باتقوا باشد . مرحلهء سوّم : انتخاب زينت همسر زينت انسان است ، در احاديث آمده بود كه همسر تو چون قلّادهاى است به گردن تو ( يعنى زينت توست ) ، قرآن تعبير زيبائى دارد « هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ » « 1 » لباس اوّلًا ، زينت است و ثانياً ، انسان را از سرما ، گرما و آفات حفظ مىكند . اگر انسان مىخواهد كسى را انتخاب كند كه مدافع و زينت او باشد چه صفاتى را بايد در نظر بگيرد ؟ هدف ، انسان را به سوى صفات مورد نظر راهنمائى مىكند . و من العجب بعضى در انتخاب يك پيراهن كه يك سال بيشتر آن را نمىپوشند چنان سختگير هستند ، ولى در انتخاب همسر كه تا آخر عمر با آن زندگى مىكنند آنچنان دقت و سختگيرى نمىكنند . بزرگترين اشتباه يك جوان انتخاب همسر بدون مشورت است . 11 م 2 ( عدم اقتصار النظر على المال و الجمال ) . . . . . 10 / 7 / 78 [ مسألة 2 : لينبغي أن لا يكون النّظر فى اختيار المرأة مقصوراً على الجمال و المال ] مسألة 2 : لينبغي أن لا يكون النّظر فى اختيار المرأة مقصوراً على الجمال و المال « 2 » ؛ فعن النّبى صلى الله عليه و آله « من تزوّج امرأة لا يتزوّجها إلّا لجمالها لم يَرَ فيها ما يُحبّ و من تزوّجها لمالها لا يتزوّجها إلّا له ( هدف فقط مال است ) وكّله اللّه إليه ( خدا او را به خودش وامىگذارد ) فعليكم بذات الدّين » « 3 » بل يختار من كانت واجدة لصفات شريفة صالحة ، قد وردت فى مدحها الأخبار فاقدة لصفاتٍ ذميمة قد نطقت بذمّها الآثار ( روايات ) ، و اجمع خبر فى هذا الباب ما عن النّبي صلى الله عليه و آله انّه قال : « خير نساءكم الولود ( با مراجعه به بستگانش معلوم مىشود كه عقيم است يا نه و اولويّت با ولود است نه اينكه واجب باشد ) ، الودود ( با محبّت ) ، العفيفة ، العزيزةُ في أهلها ( در خانوادهاش داراى شخصيت باشد ) ، الذليلة مع بعلها ( در مقابل شوهر خويش متواضع باشد ) ، المتبرّجة مع زوجها ( زينتش براى شوهرش باشد ) ، الحصان على غيره ( و در مقابل ديگران خود را حفظ كند ) ، الّتى تسمع قوله و تطيع امره « 4 » - إلى أن قال - أ لا أخبركم بشرار نسائكم ؟ الذليلة فى أهلها ، العزيزة مع بعلها ، العقيم الحقود الّتي لا تتورّع من قبيح ، المتبرّجة إذا غاب عنها بعلها الحصان معه إذا حضر ، لا تسمع قوله ، و لا تطيع أمره ، و إذا خلا بها بعلها تمنعت منه كما تمنع الصعبة عن ركوبها ، لا تقبل منه عذراً و لا تقيل ( تغفر ) له
--> ( 1 ) آيهء 187 ، سورهء بقره . ( 2 ) ح 4 ، باب 14 از ابواب مقدّمات نكاح . ( 3 ) ح 4 ، باب 14 از ابواب مقدّمات نكاح . ( 4 ) ح 2 ، باب 6 از ابواب مقدّمات نكاح .