الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
62
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )
همچنان مشكلات زيست محيطى لاينحل بماند . بانك جهانى پارهاى از مشكلات زيست محيطى را اينگونه بر شمرده است : 1 . يك سوم جمعيت جهان از بهداشت مناسب و يك ميليارد انسان از آب آشاميدنى سالم محرومند . 2 . 3 / 1 ميليارد نفر در معرض وضعيت ناسالم ناشى از دود و دوده قرار دارند . 3 . 300 تا 700 ميليون زن و كودك از آلودگى شديد هوا ، ناشى از آشپزى داخل منازل ( نامناسب ) رنج مىبرند . 4 . صدها ميليون كشاورز ، جنگلنشينها و مردم بومى كه تأمين معاش آنان به زمين و وضع مساعد محيط زيست بستگى دارد ، دچار مشكل هستند . 5 . يك چهارم زمينهاى مشروب ( و قابل كشت ) ، دچار مشكل شورى آب هستند . فقر به مردم اجازه بهرهبردارى از منابع طبيعىشان را نمىدهد و به ناچار ، زمينهاى حاشيهاى كشت مىشود و جنگلها از درختان خالى مىگردد » . « 1 » آسيب جنگلها خطرى جدّى در جهان است كه ناشى از حرص بشر بر مصرفزدگى و سودجويى است . درختان و جنگلها كه مجارى تنفّسى زميناند و در توليد اكسيژن و پالايش آلودگىها و رشد حيوانات نقش اساسى دارند ، به شدت مورد بىرحمى قرار گرفتهاند . لستر براون ( رئيس مؤسسهء « ديدهبان جهان » در آمريكا ) و همكارانش بر اساس تحقيقاتى كه انجام دادهاند ، مىنويسند : « بر اساس مطالعاتى كه در سال 1991 بر روى سه چهارم جنگلهاى اروپا به عمل آمد ، كميسيون اقتصادى سازمان ملل متحد دريافت كه 2 / 22 درصد از جنگلهاى اين منطقه آسيب ديدهاند . اين رقم در سال 1990 ، 8 / 20 درصد بود » . « 2 » طبق آمارى ديگر : « هر دقيقه 60 جريب يا وسعتى معادل 60 زمين فوتبال از جنگلهاى استوايى بارانزاى كرهء زمين نابود مىشوند . اين جنگلها مأمن حدود 50 تا 80 درصد گونههاى نباتى و حيوانىاند كه شمار آنها در حدود 30 ميليون گونه برآورد شده است . روند لجام گسيختهء فعلى جنگلزدايى سبب مىشود كه جنگلهاى استوايى كرهء زمين به طور كلى در 20 تا 50 سال آينده نابود شوند و زمين تدريجاً مبدّل به بيابان خواهد شد » . « 3 » تخريب جنگلها و مراتع به فرسايش خاك نيز كمك مىكند ، از اين رو « در شرايط كنونى تخريب ناشى از بهرهبردارى غير اصولى و بىرويه ، فرصت تجديد حيات طبيعى جنگل را از بين برده است . بر اساس آمارها ، تخريب جنگل طىّ 20 سال گذشته
--> ( 1 ) . ر . ك : مباحث اساسى اقتصاد توسعه ، جرالد مِيِر ، ترجمهء غلامرضا آزاد ، ص 79 . ( 2 ) . علائم حياتى كرهء زمين ، ص 175 . ( مطابق نقل : پديدهشناسى فقر و توسعه ، ج 3 ، ص 340 ) . ( 3 ) . اگر سياره را دوست داريد ، ص 57 ( مطابق نقل : پديدهشناسى فقر و توسعه ، ج 3 ، ص 340 ) .