البته جمع ميان هر دو تفسير ، مانعى ندارد با توجه به اينكه اموال يتيمان نيز تحت سرپرستى افرادى است كه قيموميت آنها را عهده دارند ، بنابراين تعبير به « أَمْوَالَكُمُ » در مورد اموال آنها نيز صحيح است . نكتهء دوم اينكه از جملهء « الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَاماً » به صراحت و روشنى استفاده مىشود كه اموال و سرمايه در نگاه دين ، مايهء قوام و دوام زندگانى اجتماعى است ؛ يعنى بدون آن ، جامعه انسانى سامان نمىيابد . از اين تعبير به خوبى جايگاه والاى مسائل مالى و اقتصادى در اسلام روشن مىشود ، چيزى كه عكس آن را در انجيل كنونى مىخوانيم : « شخص پولدار هرگز وارد ملكوت آسمان‌ها نمىشود » . « 1 » مؤلف المنار در تفسير اين آيه مىنويسد : « مقصود از اين آيه آن است كه منافع و مصالح عمومى ، زمانى تأمين مىگردد كه زمام اموال جامعه در اختيار انسان‌هاى رشيد و معتدل باشد . آنان كه طريق درآمدزايى آن را بدانند و هنگام هزينه پا از مرز مصالح و اعتدال خارج نسازند نه آنكه در اختيار سفهاى مُسرف باشد كه با ريخت و پاش ، اموال را هدر دهند و از مرز اعتدال خارج گردند » . آن‌گاه المنار مىافزايد : آياتى چون « وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَاماً » « 2 » در واقع تفسير كلمهء « قياماً » در جملهء « الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَاماً » است . « 3 » در تفسير المنير مىخوانيم : « و معنى قوله : « جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَاماً » أنّ الأموال قوام الحياة وسبب إصلاح المعاش وانتظام الأُمور ، فبالمال تتقدّم الأمم وتبني صرح الحضارة وبالمال يسعد الفرد والجماعة و به أيضاً يتحقق النصر على الأعداء » . « 4 » 2 . وصف مال به « خير » اطلاق واژهء « خير » دربارهء مال و ثروت در آيات قرآن نشانگر نگاه مثبتِ دين به امكانات مالى است و اهميت آن را مىرساند . در قرآن مىخوانيم : « « كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ » ؛ بر شما مقرّر شده هنگامى كه يكى از شما را مرگ فرا رسد اگر خيرى از خود بجاى گذارده ، براى پدر و مادر و نزديكان ، به طور شايسته وصيت كند » . « 5 » در اين آيه دو نكته قابل توجه است : 1 . بديهى است منظور از « خير » در اينجا اموال مشروع است . 2 . تعبير به « خير » به صورت مطلق شامل خير

--> ( 1 ) . تفسير المنار ، ج 4 ، ص 382 ؛ انجيل متى ، باب 19 ، آيهء 23 . ( 2 ) . فرقان ، آيهء 67 . ( 3 ) . تفسير المنار ، ج 4 ، ص 381 . ( 4 ) . التفسير المنير ، ج 4 ، ص 249 . ( 5 ) . بقره ، آيهء 180 . در برخى از تفاسير آمده است : « مال » اگر كثير باشد به آن « خير » اطلاق مىشود و به مال اندك « خير » نمىگويند . ( ر . ك : مجمع البيان ، ج 2 ، ص 17 ؛ المنار ، ج 2 ، ص 134 - / 135 و درالمنثور ، ج 1 ، ص 422 ، ذيل آيهء 180 سورهء بقره ) شايد مراد از « اشحةً على الخير » همين باشد - در مفردات راغب در واژهء خير ، اين نكته به عنوان قول برخى از علما ذكر شده است .