رسانده‌اند كه هر يك از اسفار تورات قرنها با هم فاصله دارند و جملگى آنها قرنها پس از رحلت موسى به صورت مجموعهء كنونى درآمدند و نسخهء اصلى « تورات » و « الواح احكام عشره » كه پس از رحلت موسى عليه السلام در « صندوق شهادت » ( و به تعبير قرآن : « تابوت » ) جا داشته و بر اساس قول مفسّران در ذيل آيات طالوت و جالوت ، تا زمان داوود پيامبر ( حدود 1000 سال قبل از ميلاد ) موجود بوده ، قرنها قبل از ميلاد مسيح ( سال 568 قبل از ميلاد ) در آتش‌سوزىها و تخريب‌هاى حملهء بخت‌نصّر ، از بين رفت تا اينكه در زمان « كوروش » يكى از عالمان يهود به نام « عزرا » پس از مراجعت يهود از تبعيد بابلى ، با همكارى جمعى به نگاشتن « عهد عتيق » و تورات اقدام كرد . ( رجوع شود به كتاب « جاهليّت و اسلام » تأليف علّامه يحيى نورى ، چاپ نهم ، ص 397 - 407 ) . شمّاى : م سَنْهِدْرين شِموت : م تورات صِدوشيم : م پروشيم طور : م ارباعاطوريم . عبرانيان : همان بنى اسرائيل هستند كه از نژاد « سامى » ( منسوب به « سام » فرزند نوح ) مىباشند كه نسب خود را به ابراهيم ( حدود 2000 سال پيش از ميلاد ) مىرسانند . عزرا : كاهن و هادى معروف عبرانيان و كاتب ماهر شريعت بود ، در بارگاه سلاطين ايران ( كوروش ، گشتاسب و اسفنديار ) درجه و اعتبار تامّى داشت . در سال 457 قبل از ميلاد با جماعت بزرگى از اسيران ، به اورشليم بازگشت و كنايس چندى تأسيس نمود و كتاب عزرا ( يكى از كتب تاريخى عهد عتيق ) و قسمتى از كتاب نحميا ( كتاب تاريخى ديگرى از عهد عتيق ) را تدوين كرد و تمامى كتب عهد عتيق را جمع‌آورى و تصحيح نمود . كتاب عزرا مشتمل بر تاريخ مراجعت يهوديان از زمان كوروش مىباشد كه شصت سال بعد از آن نوشته شد و حكايت وقايعى است كه در سال 456 قبل از ميلاد واقع شد . ( قاموس كتاب مقدّس ) . عقيوا : « عقيوا » و « مئير » دو تن از « تنّائيم » ( معلمان ) هستند كه در تدوين شريعت شفاهى يعنى شرح اسفار پنج‌گانهء تورات ، آثارى از خود برجاى گذاشتند و آثار آنان از نظر اهميّت در درجهء بعد از « ميشنا » اثر يهودا هناسى قرار دارند . به آثار عقيوا و مئير ، ميدرشه هلاخا يا ميدراش‌هاى هلاخايى گفته مىشود ( رجوع شود به واژهء « ميدرشه هلاخا » ) قابل توجّه است كه « عقيوا » يكى از استادان « مئير » است چنان كه « مئير » يكى از استادان « يهودا هناسى » مىباشد . عهد : به كتاب مقدّس يهود ، « عهد » مىگويند چرا كه به گفتهء تورات ، خدا با قوم بنى اسرائيل عهد بست كه در قبال رعايت احكام تورات ، قوم محبوب و برگزيدهء خدا شوند . غريب مهمان : غريب مهمان يا « نيمهء مؤمن » به غير يهودىاى گفته مىشود كه قوانين هفتگانهء اخلاقى تورات را كه به « قوانين نوح » نام گرفته‌اند »